17 december 2018

Vijf van de dertien NWO ECHO-toekenningen naar Utrechtse onderzoekers

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft dertien ECHO-subsidies toegekend aan excellente chemisch onderzoekers, waarvan vijf aan Utrechtse onderzoekers. De ECHO-subsidies bieden onderzoekers de kans om creatieve, risicovolle ideeën uit te werken, die de kiem kunnen zijn voor onderzoeksthema’s van de toekomst.

 

Voelen & Gevoeligheid: het bestuderen van ligandbinding aan het cellulaire oppervlak door middel van hooggevoelige vaste-stof NMR
Marc Baldus en Paul van Bergen en Henegouwen

Het celoppervlak bevat eiwitreceptoren die aan omringende moleculen kunnen binden om specifieke cellulaire functies te stimuleren. Middels hooggevoelige vaste-stof NMR zullen de onderzoekers voor het eerst gedetailleerd inzicht in deze dynamische processen en hun beïnvloeding door farmaceutische moleculen in een natuurlijke cel omgeving verkrijgen.

Het gebruik van diffuse verstrooiings-data in kristalstructuur verfijning om gecorreleerde moleculaire bewegingen af te leiden door middel van de supercel aanpak
Loes Kroon-Batenburg

In dit project beogen de onderzoekers diffuse verstrooiings-data te betrekken bij verfijningsmethoden van macromoleculaire kristalstructuren. Hiermee kan informatie over gecorreleerde bewegingen van delen van eiwitmoleculen verkregen worden, iets wat tot nu toe met kristallografische technieken onmogelijk is. Hierdoor zal een meer compleet beeld ontstaan van eiwitmoleculen in complexvorming, ligandbinding en enzymatische reactie.

Met knippen en plakken infecties aanpakken
Alice Sijts

Geïnfecteerde lichaamscellen breken de eiwitten van ziekteverwekkers af, om met de fragmenten, het afweersysteem te activeren. Onlangs bleek dat één derde van geproduceerde eiwitfragmenten niet door enkel knippen, maar door knippen én plakken ontstaat. In deze aanvraag onderzoeken wij de rol van dit soort ‘knip-en-plak producten’ in afweer tegen mazelen.

Zelf-organisatie van nano-bouwstenen met een schakelaar
Willem Kegel

Virussen bestaan voor een deel uit eiwitten, waarbij er sterke aanwijzingen zijn dat die eiwitten schakelaars hebben die kunnen voorkomen dat virussen uit elkaar vallen of dat defecte virussen ontstaan. De onderzoekers gaan in het lab zelf bouwstenen maken met zulke schakelaars en gaan de structuren die ontstaan onderzoeken.

Natuurlijke katalysatoren zetten CO2 om in brandstof en chemicaliën
Nora de Leeuw en Mariette Wolthers

Enzymen gebruiken vernuftige sulfide katalysatoren om koolzuurgas om te zetten in organische moleculen. Dezelfde sulfiden zouden de formatie van de eerste aminozuren hebben gekatalyseerd. Onderzoekers gaan computermodellen combineren met experimenten om te onderzoeken hoe we deze voorbeelden kunnen volgen en koolzuurgas om kunnen zetten in grondstoffen voor alternatieve energie en chemicaliën.