3 juni 2016

Vijf projecten ontvangen subsidie NWO Promoties in de Geesteswetenschappen

De Universiteit Utrecht is dit jaar uitzonderlijk succesvol in het subsidieprogramma Promoties in de Geesteswetenschappen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO): alle vijf de Utrechtse kandidaten hebben een promotieplaats toegekend gekregen. Zij zullen de komende vier jaar onderzoek doen naar een zelfgekozen onderwerp.

De gehonoreerde projecten

Hayat Ahili
From Reformist to Radical Salafi ThoughtA Modern Publication History of Ibn Taymiyya’s (d. 1328 CE) Legal Opinions
Promotor: prof. dr. Christian Lange
Copromotor: dr. Umar Ryad
Onderzoekinstituut voor Filosofie en Religiewetenschap

Het Salafistische gedachtegoed dat ooit in de jaren twintig begon als een relatief moderne Islamitische trend, gevormd door denkers als Rashid Rida (d. 1935), Muhammad Abduh (d. 1905) en Jamal al-Din al-Afghani (d. 1897) vertoont sinds de jaren dertig in groeiende mate radicale ideeën. Dit komt mede door de komst van uitgeverijen in de Arabische wereld en invloeden van editors, vertalers, maar ook de onderwerping aan moderne en contemporaire religieuze en politieke agenda's zoals die gepromoot wordt door de Wahhabi Saudische staat. Door het bestuderen van deze tijdsperiode en te focussen op de ontwikkelingen kan er gesteld worden wanneer deze van oorsprong progressieve Islamitische stroming radicaliseerde.

Sophie van den Elzen
“La femme esclave:” Afterlives of Slavery and Abolitionism in Women’s Rights Movements of France, Germany, and the Netherlands, 1832-1914
Promotor: prof. dr. Ann Rigney
Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek

De Anglo-Amerikaanse antislavernijcampagnes hebben in de negentiende en vroeg-twintigste eeuw slavernij tot een breed verspreid maatschappelijk thema gemaakt en verbonden ook in Europa allerhande hervormers. Dit project bestudeert welke weerslag de culturele herinnering aan antislavernij had op latere vrouwenrechtenbewegingen in Nederland, Duitsland en Frankrijk, die vaak ook de taal, retorische middelen, en het emancipatorische verhaal van die zo succesvolle campagne overnamen. Het onderzoek verbreedt ons begrip van cultureel geheugen door met behulp van technieken van het literair receptieonderzoek de transnationale ontwikkeling van een herinneringsdiscours te beschrijven en de rol ervan in het bredere maatschappelijk-politieke debat te onderzoeken.

Andrea van Leerdam
Woodcuts as Reading Aids. Illustrations and Knowledge Transfer in Printed Books in Dutch on the Natural World, c. 1480 - c. 1550
Promotor: prof. dr. Arnoud Visser
Copromotores: dr. Bart Besamusca en dr. Daantje Meuwissen (VU)
Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek

Het gedrukte boek was rond 1500 een nieuw medium met nog onwennige producenten en consumenten. Drukkers voorzagen hun boeken, bedoeld voor een publiek met uiteenlopende leesvaardigheid, van leeshulpen zoals titelpagina's, prologen en hoofdstuktitels. Ook boekillustraties zijn een belangrijke maar nog weinig onderzochte leeshulp. Dit project onderzoekt hoe houtsneden in vroege Nederlandstalige drukken bijdroegen aan kennisoverdracht. Voor informatieve teksten over de natuur en de kosmos wordt geanalyseerd hoe ze geïllustreerd zijn en hoe de houtsneden zich tot de tekst verhouden. Ook wordt onderzocht wie de beoogde en daadwerkelijke gebruikers waren van deze multimediale boeken in de volkstaal.

Silvia Radulescu
Rule Induction and Input Complexity
Promotor: prof. dr. Sergey Avrutin
Utrecht Institute of Linguistics OTS

Ondanks jaren van onderzoek weten we nog steeds niet precies hoe kinderen uit de taal die ze horen categorieën zoals 'werkwoord en abstracte regels zoals 'onderwerp en werkwoord stemmen overeen in getal en persoon' afleiden. Zulke categorieën en regels zijn nodig om alle mogelijke zinnen van de taal te kunnen begrijpen en produceren. Dit project probeert te laten zien dat de complexiteit van de waargenomen taal in dit proces een kritieke rol speelt. Hoe hoger de complexiteit, hoe groter de kans dat een leerder abstracte categorieën en regels gaat vormen. Dit idee is afkomstig uit de klassieke informatietheorie van Shannon.

Niels Terpstra
Why do Civilians Comply with a Rebel Group? Towards a Better Understanding of Rebel Governance and Legitimation Processes During Civil War
Promotor: prof. dr. Georg Frerks
Onderzoekinstituut voor Geschiedenis en Kunstgeschiedenis

Dit onderzoek richt zich op rebellengroeperingen in Zuid-Azië: de Taliban in Afghanistan; de Tamil Tijgers in Sri Lanka en de Maoïstische rebellenbeweging in Nepal. Naast militaire capaciteiten creëerden deze rebellengroeperingen ook civiele bestuursorganen. Door het opzetten van een politie- en rechterlijke macht en het geven van onderwijs namen ze reguliere overheidstaken op zich. De centrale vraag is: waarom burgers uit deze landen medewerking verleenden aan deze groeperingen? Heeft het ontstaan van deze 'rebellenoverheden' een effect gehad op de medewerking van burgers en de legitimiteit van deze groeperingen al dan niet bevorderd?

NWO Geesteswetenschappen

Promoties in de Geesteswetenschappen

Het programma Promoties in de geesteswetenschappen van NWO en het Regieorgaan Geesteswetenschappen heeft als doel om de aanwas en de doorstroom van jong talent in de geesteswetenschappen een impuls te geven. De faculteiten geesteswetenschappen van de 10 betrokken universiteiten organiseren de voorselectie voor dit programma. In totaal zijn in deze ronde 20 van de 41 ingediende projecten gehonoreerd.