14 februari 2019

Vier succesfactoren voor samenwerking tussen scholen en onderzoekers

Wat zijn succesfactoren voor de samenwerking tussen PO-, VO- en MBO-scholen en onderzoekers? Onderzoekers Willemijn Schot, Claudy Oomen en Itzèl Zuiker (Onderwijsadvies en Training) keken naar bestaande samenwerkingsverbanden en zochten naar gemeenschappelijke elementen. Zij vonden vier succesfactoren.

De succesfactoren die zij identificeerden zijn:

  1. combinatie van een gemeenschappelijk doel met een eigen belang;
  2. communityvorming;
  3. draagvlak en een lerende cultuur;
  4. tijd.

Het onderzoek is onderdeel van de pilot met Werkplaatsen Onderwijsonderzoek in het primair en voortgezet onderwijs en het MBO. Eerder werd door de onderzoekers al een literatuurstudie uitgevoerd.

Succesfactor 1: Gedeeld doel én eigenbelang

De participanten in de bestaande werkplaatsen hebben zowel een gemeenschappelijk doel als een belang voor de eigen school/ instelling. Het gemeenschappelijk doel is om door zorgvuldig praktijkgericht onderzoek tot kwaliteitsverbetering van het onderwijs te komen in de deelnemende PO-, VO- of MBO-scholen.

Het belang voor de school zit in het inbrengen van een relevante vraag uit de praktijk. Praktijkgericht onderzoek leidt eerder tot schoolontwikkeling als de onderzoeksvraag uit de praktijk komt en als leraren een groot aandeel hebben in het onderzoek, zo bleek al uit de literatuurstudie.

Voor de hogeschool of universiteit kan het belang meerledig zijn. Bijvoorbeeld bijdragen aan de wetenschappelijke kennisbasis (lectoraten en universiteiten). Of het aanleren van onderzoeksvaardigheden bij toekomstige leraren (PABO’s en lerarenopleidingen). Onderzoekers van de universiteiten krijgen door het nauwe contact met de scholen meer inzicht in de onderwijspraktijk.

Een spanningsveld is er tussen enerzijds de hoge eisen voor wetenschappelijke publicatie (en de tijdsinvestering die hiermee gepaard gaat) en anderzijds het creëren van eigenaarschap over het onderzoek bij de betrokken leraren.

Succesfactor 2: Communityvorming

Regelmatig bij elkaar komen is essentieel om onderling vertrouwen op te bouwen. Het helpt ook als je elkaars taal spreekt. De onderzoekers zagen echte ‘boundary crossers’: medewerkers die behoren tot de community van de school, en die tegelijkertijd ook behoren tot de community van een universiteit of hogeschool.

Succesfactor 3: Draagvlak en een lerende cultuur

Om tot schoolontwikkeling te komen, moeten de resultaten verder reiken dan alleen tot de betrokken leraar-onderzoekers op de scholen. Ook andere leraren moeten bereid zijn om nieuwe inzichten daadwerkelijk te implementeren in hun eigen onderwijs. Het delen van de onderzoeksresultaten op school is dan belangrijk (alsook het vertalen ervan naar praktijkinterventies). Maar ook een directie die dit inhoudelijk onderstreept en die dit faciliteert is onmisbaar.

Starten met een enthousiaste groep die zichzelf zichtbaar maakt door de successen te delen, kan helpen. Ook het aansluiten bij een vraagstuk dat in de praktijk door veel leraren als urgent wordt ervaren, zal tot meer draagvlak en enthousiasme leiden.

Succesfactor 4: Duurzaamheid /tijd

Succesvolle samenwerking vergt een lange adem. Het kost tijd om elkaar te leren kennen en een echte community te vormen. En het kost tijd om samen tot een werkwijze te komen waarbij ieders belang wordt meegenomen en een gemeenschappelijk doel wordt bereikt. De onderzoekers adviseren dat de samenwerkingspartners, wanneer een subsidie eindigt, met elkaar nagaan wat de samenwerking kost en oplevert, zowel in gemeenschappelijkheid als voor iedere partner afzonderlijk. En dat zij samen bekijken of en hoe de kosten gedekt kunnen worden.

Download brochure

Download het volledige onderzoeksrapport met alle praktijkvoorbeelden

-

Bron nieuwsbericht: NRO