30 mei 2017

Vidi-subsidie voor onderzoek naar de spreker in spraak

© iStockphoto.com/AH86
© iStockphoto.com/AH86

Taalkundige Dr. Willemijn Heeren heeft een Vidi-subsidie toegekend gekregen voor onderzoek naar de spreker in spraak.  De subsidie van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) stelt Heeren in staat een eigen vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen en daartoe zelf één of meer onderzoekers aan te stellen.

De spreker in spraak

Stemmen van verschillende sprekers kunnen sterk op elkaar lijken, en dezelfde persoon kan juist heel verschillend klinken. Waar in de spraak zit eigenlijk de informatie die een individuele spreker kenmerkt, en is die informatie afhankelijk van wat de spreker zegt?

Traditioneel zijn in onderzoek naar het verstaan van gesproken woorden en zinnen de kenmerken van de spreker niet bestudeerd, vanuit het argument dat we elkaar tóch wel verstaan, of je de spreker nu kent of niet. Voor de herkenning van de boodschap is informatie over de spreker blijkbaar niet belangrijk.  Recenter onderzoek laat echter zien dat de situatie niet zo eenvoudig is.

Spreker-specifieke kenmerken

Het VIDI-project richt zich daarom op de vraag hoe spreker-specifieke kenmerken in een uiting afhangen van de vorm van de uiting: als je bijvoorbeeld rustig en duidelijk articuleert, geef je dan meer unieke informatie over je stem dan wanneer je snel en slordig praat? Door, gebruikmakend van bestaande spraakdatabases,  sprekers op een systematische manier met zichzelf en met anderen te vergelijken onder verschillende omstandigheden , hopen we in dit project een antwoord te krijgen op dit soort vragen. Die kennis kan vervolgens bijvoorbeeld worden toegepast in forensische sprekervergelijkingen.

Dr. Willemijn Heeren
Dr. Willemijn Heeren

Willemijn Heeren

Willemijn Heeren werkt als onderzoeker in de fonetiek het liefst op het grensvlak met andere disciplines, aan maatschappelijk-relevante vraagstukken. Ze probeert daarin een bijdrage te leveren aan onze kennis over hoe sprekers verschillende soorten informatie in spraak meegeven, en welke kenmerken uit spraak luisteraars gebruiken om die informatie te decoderen.