‘Veterinair tuchtrecht kan en moet beter’
Promotie Iaira Boissevain:
Op 12 februari promoveert Iaira Boissevain aan de Universiteit Utrecht op een onderzoek naar het veterinair tuchtrecht. Dat kan volgens haar veel effectiever. Dat is beter voor dieren, voor diereigenaren én voor dierenartsen.
Iaira Boissevain is advocaat en doceert over veterinair recht bij de faculteit Diergeneeskunde. Voor haar promotieonderzoek analyseerde ze honderden tuchtzaken. Ruim 900 dierenartsen (20% van het totale aantal practici) vulden daarnaast een vragenlijst in. Bijna 70% van de tuchtzaken wordt ongegrond verklaard, zo blijkt. Bovendien blijken veel klachten niet altijd primair te gaan over diergeneeskundig handelen, maar over communicatie. “Toch doorlopen al deze zaken een langdurige en intensieve procedure, met grote impact op alle betrokkenen,” aldus Boissevain.
Kwaliteit beroepsuitoefening
Het veterinair tuchtrecht bestaat ruim dertig jaar in Nederland. In die periode hebben het Veterinair Tuchtcollege en het Veterinair Beroepscollege duizenden uitspraken gedaan over diergeneeskundige professionals die gezelschapsdieren of landbouwhuisdieren behandelen. Het doel is het bewaken en verbeteren van de kwaliteit van de beroepsuitoefening. “Dat is heel belangrijk”, zegt Boissevain. “Heel veel diereigenaren zijn tevreden over hun dierenartsen, maar natuurlijk gaat niet alles altijd goed. Het belangrijkste is om hiervan te leren.”
Lerend karakter
In theorie heeft het systeem dan ook een lerend karakter. Maar in de praktijk wordt het vaak anders ervaren. Een tuchtzaak – of zelfs de dreiging daarvan – leidt bij dierenartsen regelmatig tot grote stress, ziekteverzuim of zelfs burn-out. Dertien procent van de respondenten gaf aan dat het tuchtrechtelijke systeem zoals het nu is, vooral leidt tot meer defensief werken om een klacht te vermijden. Boissevain: “Enerzijds is de stress van een dreigende procedure zo groot dat deze de dierenarts belemmert in leren en functioneren, anderzijds is een klacht zo laagdrempelig dat de impact onder sommige dierenartsen juist devalueert. Dat doet beiden afbreuk aan de functie en werking van het tuchtrecht.”
Omdat onze dieren en dierenartsen het waard zijn.
Verbeteringen
Boissevain analyseerde ook de situatie in België en het Verenigd Koningrijk en bij andere vrije beroepen. Ze pleit voor een andere inrichting van het veterinair tuchtrecht. “Sanctionering moet het eindpunt zijn, niet een startpunt.” Concrete verbeteringen zijn onder meer:
duidelijkere beroepsnormen,
een inhoudelijke voorselectie van klachten door een onafhankelijke voorzitter;
het instellen van griffierecht om lichtvaardige klachten te beperken;
kortere doorlooptijden van procedures;
en meer ruimte voor een vorm van mediation, zodat klachten sneller en constructiever kunnen worden afgehandeld.
Actuele discussie
Boissevains onderzoek sluit nauw aan bij actuele maatschappelijke discussies. Recent bracht de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een concept rapport uit over de diergeneeskundige zorg, waarin onder meer wordt aanbevolen om een geschillencommissie in te stellen voor kleinere klachten in de medische zorg voor huisdieren. Boissevains onderzoek onderstreept het belang van de aanpassing van het Nederlandse tuchtrechtelijk systeem, zodat het recht doet aan zowel dieren als dierenartsen. Of, zoals zij het zelf samenvat: “Omdat onze dieren en dierenartsen het waard zijn.”