7 februari 2019

Utrechtse onderzoekers duiden bereidwilligheid van jongeren om te demonsteren

Malieveld
Prof. dr. Sander Thomaes

Vandaag staat de scholierenstaking voor het klimaat gepland. De organisatoren hopen vandaag met duizenden op het Malieveld in Den Haag te staan. Minister Slob vindt het goed dat scholieren zich hard maken voor het klimaat, maar ook dat de leerplicht voor gaat. “Verschillende onderzoeken tonen aan dat jongeren zich meer zorgen maken over het milieu dan volwassenen”, aldus adolescentieonderzoeker prof. dr. Sander Thomaes. Twee professoren van de Universiteit Utrecht duiden de motivatie van deze jongeren om te demonstreren.

Autonomie en waardering

Nu blijkt, juist jongeren laten zich niet betuttelen. Zij streven naar waardering en autonomie en dat is precies wat de situatie in Den Haag hen kan geven. Maar er zijn meer redenen waarom het nu juist de jongeren zijn die in actie komen. Het is hen eigen om voor vol aangezien te willen worden. Eigen beslissingen te nemen en zo autonomie te verwerven. Daarnaast zetten ze zich af tegen volwassenen en in geval van Den Haag de machtshebbers. “Een ander aspect”, legt Thomaes uit , hoogleraar Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht, “is het verwerven van status en waardering bij leeftijdsgenoten. Dat het vooral de jongeren zijn die nu opstaan is dus niet verwonderlijk. 7 februari is precies de gelegenheid om deze gedragingen te uiten.”

Demonstrerende jongeren zijn van alle tijden

Vorig jaar deed zich eenzelfde fenomeen voor in de Verenigde Staten. Toen demonstreerden duizenden jongeren tegen wapenbezit, juist onder schooltijd. Jongeren vormen graag bondjes met leeftijdsgenoten en wanneer beleid ten koste van hen lijkt te gaan, organiseren ze zich gemakkelijk. En via social media zelfs steeds sneller.

Prof. dr. Geert Buelens

De klimaatdemonstratie in Den Haag, de optocht in de VS en nog veel eerder het gros van de studenten die in revolutiejaar 1968 wereldwijd opstonden tegen het politieke gezag, keer op keer spreken jongeren hun zorgen uit en uiten ze in het publiek de stem die in ze in het kieshokje nog niet hebben. “Jongeren willen een zeg hebben in hun eigen toekomst en verdienen vanaf 16 stemrecht”, vindt prof. dr. Geert Buelens, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Utrecht. 

Volgens Buelens laten jongeren zich niks vertellen door volwassenen wanneer ze het gevoel hebben dat de machthebbers zelf hun verantwoordelijkheid ontlopen. “Talrijke gezagsdragers vonden het hun plicht om de scholieren erop te wijzen dat spijbelen eigenlijk niet hoort. Alsof de scholieren dat niet wisten”, vertelt Buelens. Ondanks dat de scholieren minderjarig zijn, willen ze voor vol aangezien worden. Volgens Buelens zijn deze scholieren adolescenten-zonder-stemrecht.