Uniek onderzoek naar dagboeken van kinderen die seksueel misbruik meemaakten

Sommige kinderen delen hun grootste geheimen alleen met hun dagboek. Dit jaar start een nieuw onderzoek waarin dagboekteksten worden geanalyseerd om beter te begrijpen hoe kinderen in een seksueel misbruik situatie denken en zichzelf staande houden. Nooit eerder is door de ogen van kinderen gekeken naar dagboekteksten die verwijzen naar een seksueel misbruik situatie. 
 

Waarom dit onderzoek?

Veel studies naar seksueel misbruik richten zich op de langetermijngevolgen. Er is echter nog weinig bekend over hoe kinderen op het moment zelf hun situatie beleven en overleven. Deze studie wil dat inzicht vergroten door oude dagboeken van nu volwassen mannen en vrouwen tekstueel te analyseren. 

"Het is niet ongewoon dat kinderen jarenlang over seksueel misbruik zwijgen," zegt Iva Bicanic, klinisch psycholoog en hoofd van het Landelijk Psychotraumacentrum voor Kinderen en Jongeren (UMC Utrecht). "Ze geven zichzelf de schuld en zijn bang voor de gevolgen als het uitkomt. Maar wat gebeurt er in hun binnenwereld in die periode voorafgaand aan de onthulling? Hoe leggen ze de situatie aan zichzelf uit? Wat vertellen ze hun dagboek over hun ervaringen? Met dit onderzoek hopen we taal te vinden waarmee we eerder en beter kunnen aansluiten bij kinderen die nu misbruikt worden, zodat zij zich begrepen en gezien voelen."

Het onderzoek wordt uitgevoerd door een promovendus van het UMC Utrecht, onder begeleiding van prof. Bicanic en collega’s van de Universiteit Utrecht, waaronder prof. Catrin Finkenauer. Zij is programmadirecteur van Dynamics of Youth, één van de vier strategische thema’s van de Universiteit Utrecht. Finkenauer: "Dagboeken bieden een unieke en ongefilterde toegang tot de binnenwereld van jongeren, waardoor zelfs onder traumatische omstandigheden hun veerkracht en kwetsbaarheden zichtbaar worden. Door deze methode in te zetten kunnen we de stem van de jongere rechtstreeks horen, wat onmisbare inzichten oplevert in hoe zij ingrijpende ervaringen verwerken zonder de tussenkomst of interpretatie van volwassenen."

Onderzoeksopzet

Via sociale media worden volwassenen die als kind misbruik hebben meegemaakt en in die periode een dagboek bijhielden uitgenodigd om (delen van) hun dagboeken te lenen aan de wetenschap. Het onderzoek bestaat uit een tekstanalyse van dagboeken en levensloopinterviews met de eigenaren van de dagboeken. De resultaten worden onder andere verwerkt in de Academie van het Centrum Seksueel Geweld, die hulpverleners opleidt om slachtoffers te ondersteunen bij hun verwerkingsproces. En daar is Fonds Slachtofferhulp heel blij mee. "Wie wil helpen, moet eerst leren luisteren. Door de taal van kinderen te begrijpen, verbeteren we de signalering van seksueel misbruik en kunnen we sneller en passender hulp bieden’, aldus Pauline Aarten, programmamanager seksueel geweld bij het Fonds."

Het onderzoek wordt mogelijk gemaakt door een subsidie van Fonds Slachtofferhulp en Stichting Achmea Slachtoffer en Samenleving.