Twee Utrechtse bètawetenschappers krijgen ENW-M-subsidie
Neurodegeneratie ontrafelen en klimaatbestendige gewassen
Martijn van Zanten en Christian Kaiser, beiden verbonden aan de Faculteit Bètawetenschappen van de Universiteit Utrecht, hebben een ENW-M-subsidie gekregen van NWO. M-subsidies zijn bedoeld voor vernieuwend, fundamenteel onderzoek van hoge kwaliteit en/of wetenschappelijke urgentie.
dr. Martijn van Zanten (UU) & dr. Mark Sterken (WUR)
Ontrafelen hoe planten temperatuurdosis interpreteren om klimaatbestendige gewassen te ontwikkelen
Door klimaatopwarming zijn gewassen minder goed in staat om optimaal te presteren. In dit project ontrafelen en valideren we de moleculaire processen en planteigenschappen die bepalen bij welke temperatuur een plant optimaal presteert. We gebruiken hiervoor sneeuwklokjes, planten die bijzonder goed zijn aangepast aan extreme temperatuurcondities in hun natuurlijke omgeving, en varianten van de goedbegrepen modelplant Arabidopsis thaliana die afkomstig zijn van de subtropen tot de poolcirkel. De resultaten kunnen worden gebruikt om de opbrengst van gewassen te verbeteren die te lijden hebben onder klimaatopwarming, om daarmee toekomstige gewasopbrengsten zeker te stellen.
We gebruiken state-of-the-art technieken om DNA te analyseren en de unieke mogelijkheden van het Netherlands Plant Eco Phenotyping Center (NPEC) om genen, moleculaire processen en planteigenschappen in kaart te brengen die samen bepalen bij welke temperatuur een plant optimaal presteert. Met de opgedane kennis kunnen we gewassen ontwikkelen die beter bestand zijn tegen klimaatverandering door het temperatuuroptimum van de planten te verschuiven.
prof. dr. Christian Kaiser (UU)
De wirwar van neurodegeneratie ontrafelen
Het samenklonteren van biomoleculen tot aggregaten is een kenmerk van veel neurodegeneratieve ziekten. Waarom deze aggregaten dodelijk zijn voor hersencellen is nog onbekend, maar het is wel duidelijk dat deze aggregaten vooral uit twee soorten biomoleculen bestaan: eiwitten en RNA. Inzicht in hoe deze moleculen samenklonteren en wat de eigenschappen van deze aggregaten zijn is een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van behandelingen tegen neurodegeneratieve ziekten. In dit project gebruiken we een zogenaamde optische pincet, laserstralen die mechanische krachten opwekken, om te begrijpen hoe ziekteverwekkende RNA's aggregaten vormen met zichzelf en met eiwitten. Deze studies kunnen helpen bij de ontwikkeling van medicijnen tegen neurodegeneratieve ziekten.
De NWO Open Competitie ENW-M-subsidie is bedoeld voor het uitvoeren van nieuwsgierigheidsgedreven fundamenteel wetenschappelijk onderzoek dat impact heeft. De subsidies geven onderzoekers gelegenheid en vrijheid om excellente, uitdagende en innovatieve onderzoekslijnen te starten of te versterken.