Toevoegingen aan varkensvoer kunnen varkens beschermen tegen bacteriën en virussen

Bepaalde ingrediënten in varkensvoer kunnen het natuurlijke afweersysteem van varkens versterken en zo varkens beschermen tegen infecties met bacteriën en virussen. Het toevoegen van deze ingrediënten aan het voer kan daarmee een veelbelovende manier zijn om het gebruik van antibiotica in de veehouderij te verminderen. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Fatemeh Pashaie. Zij verdedigt haar proefschrift op 10 april 2026 aan de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht.

Pashaie keek in haar onderzoek naar twee specifieke veresterde vetzuren die kunnen worden toegevoegd aan varkensvoer: monobutyrin en monovalerin. Ze onderzocht de effecten van deze vetzuren in de darmen van biggen en in gekweekte darmcellen in het lab. De vetzuren verhoogden de productie van een afweerpeptide dat infecties in varkens bestrijdt. De vetzuren zorgen daarmee mogelijk voor een betere bescherming tegen bacteriën zonder schadelijke bijeffecten.

Het afweerpeptide bleek een veelzijdige bescherming te kunnen bieden. Zo kan het verschillende typen bacteriën bestrijden door de membranen van deze bacteriën te verstoren. Ook beschermt het tegen het epidemisch diarreevirus, een belangrijk coronavirus onder varkens. Het peptide beschadigde de structuur van virusdeeltjes en voorkwam daarmee infectie van cellen.

Het terugdringen van antibioticagebruik is niet alleen een veterinaire noodzaak maar ook een prioriteit voor de volksgezondheid

Antibioticaresistentie terugdringen

Door varkens via hun voeding beter te beschermen tegen infecties met bacteriën en virussen, kan het gebruik van antibiotica mogelijk afnemen. Pashaie: “De varkenssector staat voor twee grote uitdagingen: de dreiging van infectieziekten en het intensieve gebruik van antibiotica. Dat laatste draagt bij aan antimicrobiële resistentie, een groeiend wereldwijd gezondheidsprobleem voor zowel dieren als mensen. Het terugdringen van antibioticagebruik in de veehouderij is daarom niet alleen een veterinaire noodzaak maar ook een prioriteit voor de volksgezondheid.”

Op de boerderij

Een deel van het onderzoek vond plaats in samenwerking met Perstorp dat componenten voor varkensvoer ontwikkelt. Het bedrijf verwerkt een van de onderzocht vetzuren al in een aantal producten en varkenshouders kunnen het dus al toevoegen aan hun varkensvoer. Toch is er nog meer onderzoek nodig om de beschermende werking van de vetzuren ook in de praktijk te testen. De resultaten van het huidige onderzoek zijn gevonden in een gecontroleerde labomgeving. In varkenshouderijen beïnvloeden ook andere factoren de afweer van varkens, zoals dieet, microbiotica en omgevingsfactoren. In een volgende stap willen de onderzoekers daarom kijken of de toevoegingen aan het voer ook varkens op de boerderij beter beschermen tegen bacteriën en virussen.