14 september 2017

Publiek-private innovatieve samenwerking

Toekenningen voor Aletta Kraneveld, Peter van der Sluijs en Andries Meijerink

Onderzoekers van de faculteit Bètawetenschappen hebben goed gescoord bij het Innovatiefonds Chemie van NWO. Zowel Aletta Kraneveld (Farmaceutische Wetenschappen) als Peter van der Sluijs (Scheikunde) ontvangen een LIFT-subsidie, terwijl aan Andries Meijerink (Scheikunde) een CHIPP-subsidie werd toegekend. Zij gaan samen met een bedrijf onderzoek doen dat tot innovatieve toepassingen moet leiden.

Aletta Kraneveld gaat in samenwerking met Nutricia Research onderzoek doen naar de binding van moedermelk-suikers aan de cel. Peter van der Sluijs zal samen met het biotechbedrijf Galapogos onderzoek doen naar het transport van het (defecte) eiwit dat taaislijmziekte veroorzaakt en hoe dit wordt beïnvloedt door stoffen die Galapogos heeft ontwikkeld om het defect te verhelpen. Meijerink gaat samen met  Kees Hummelen (RUG) en Marie Anne van de Haar van Seaborough Life Science werken aan de ontwikkeling van nieuwe nanomaterialen voor effectievere lichttherapie tegen huidaandoeningen.  

Chemie is suikergoed voor de detectie van melksuikers

Aletta Kraneveld (Universiteit Utrecht) i.s.m. Jeroen van Bergenhenegouwen (Nutricia Research)

Melk-oligosachariden zijn unieke suikerstructuren in moedermelk. Deze suikers zijn behalve ‘food for bugs’ in de darmen ook belangrijk voor het afweersysteem en het brein van het kind. Hoe en waar deze suikers precies werken op cellen is nog niet duidelijk.

Kraneveld en Van Bergenhengouwen willen de suikers op moleculair niveau een klein beetje veranderen, zonder dat ze hun functie verliezen. Vervolgens zullen ze methoden ontwikkelen om de binding van deze suikers in en aan de cel aan te tonen. De ontwikkelde techniek kan in de toekomst gebruikt worden voor het karakteriseren van bindingseiwitten van deze bijzondere suikers.

Moleculen die samenwerken tegen taaislijmziekte

Peter van der Sluijs (Universiteit Utrecht) i.s.m. Katja Conrath (Galapagos)

Taaislijmziekte (CF) is de meest voorkomende erfelijke, niet te genezen ziekte. De ziekte wordt veroorzaakt door veranderingen in het CFTR (cystic fibrosis transmembrane conductance regulator) gen.

In gezonde mensen werkt het CFTR-eiwit op het celoppervlak als kanaal voor de export van zout uit cellen. Bij CF-patiënten komt het eiwit echter niet in een functionele vorm op het celoppervlak. Van der Sluijs en Conrath zullen in dit project onderzoeken hoe (mutante vormen van) het CFTR-eiwit het celoppervlak bereiken.

Daarnaast wordt gekeken hoe door Galapagos ontwikkelde stoffen inwerken op het transport van CFTR naar het celoppervlak. Het gaat om nieuwe stoffen die bij voorkeur in een combinatie van drie gebruikt moeten worden en dan het defect van CFTR verhelpen. Hoe deze stoffen werken is nog onbekend, maar inzicht hierin is belangrijk voor optimalisering van de therapie.

Nieuw licht op lichttherapie

Andries Meijerink (UU) i.s.m. Kees Hummelen (RUG) en Marie Anne van de Haar (Seaborough Life Science)

Binnen de dermatologie is lichttherapie een behandelmethode die al eeuwenlang wordt toegepast. Voor verschillende huidaandoeningen, onder meer eczeem en psoriasis, geeft deze vorm van therapie goede behandelresultaten en zijn de bijwerkingen in principe (zeer) beperkt.

Toch heeft lichttherapie momenteel lang niet altijd de voorkeur van de behandelend arts en/of de patiënt, met name omdat behandelingen langdurig, tijdrovend en niet eenvoudig thuis uit te voeren zijn. Het doel van dit project is om lichttherapie effectiever, veiliger en goedkoper te maken door ontwikkeling van nieuwe nanomaterialen die patiënten thuis kunnen gebruiken.

LIFT

LIFT staat voor ‘Launchpad for Innovative Future Technology’ en is één van de publiek-private samenwerkingsvormen uit het Innovatiefonds Chemie van NWO. Projecten hebben een omvang van 150.000 tot 300.000 euro. De betrokken bedrijven dragen een kwart van de kosten in cash bij. In totaal werden zeven projecten gehonoreerd.

CHIPP

CHIPP is één van de publiek-private samenwerkingsvormen die het NWO-domein Exacte en Natuurwetenschappen financiert vanuit het Innovatiefonds Chemie. CHIPP is bedoeld voor publiek-private samenwerking tussen minstens één bedrijf en twee kennisinstellingen. Het bedrijfsleven en NWO financieren CHIPP’s ieder voor de helft.  In totaal werden twee projecten gehonoreerd.