Toekenning voor prof. Anna Akhmanova in zeer competitieve Human Frontier Science Program

1,35 Miljoen dollar voor onderzoek naar celadhesie

Een programmavoorstel van prof. Anna Akhmanova van de Universiteit Utrecht en collega’s uit Engeland, Singapore en Canada, is gehonoreerd met een toekenning van 1,35 miljoen dollar uit het Human Frontier Science Program. Dit internationale programma is zeer competitief. Van de 672 ingediende letters of intent zijn uiteindelijk slechts 25 uitgewerkte programmavoorstellen gehonoreerd. Akhmanova en haar collega’s gaan vanuit vier invalshoeken onderzoek doen naar celadhesie: de manier waarop cellen zich hechten aan de omliggende matrix. Het projectvoorstel komt voort uit een ontdekking van Akhmanova en haar Engelse collega’s. Ook een voorstel van bijzonder hoogleraar Hendrik Korswagen (Hubrecht Instituut) en collega’s werd gehonoreerd.

Door celadhesie ordenen cellen zichzelf in een zogenaamde  extracellulaire matrix. Een goede celadhesie is dan ook essentieel voor een gezonde ontwikkeling van een organisme. Daarnaast speelt celadhesie een rol bij het ontstaan van uitzaaiingen van een tumor. Een cel die niet meer goed hecht kan gaan zwerven. In het geval van een kankercel kan dit leiden tot een uitzaaiing. Celadhesie is dus een belangrijk fenomeen, maar hoe het proces op moleculair niveau gereguleerd wordt is nog onduidelijk, aldus Anna Akhmanova, hoogleraar Celbiologie aan de Universiteit Utrecht.  

prof. Anna Akhmanova
Prof. Anna Akhmanova

Eiwitcomplex

Samen met haar Engelse collega’s ontdekte zij een eiwitcomplex dat een belangrijke rol lijkt te spelen bij celadhesie. Dit eiwitcomplex vormt een verbindende schakel tussen het celskelet en de hechting die optreedt. In het gehonoreerde onderzoeksprogramma gaan de onderzoekers op vier verschillende manieren dit eiwitcomplex en zijn werking onderzoeken. “Het gaat dus om heel fundamenteel onderzoek”, licht Akhmanova toe. “We willen inzicht krijgen in hoe celadhesie werkt en hoe het komt dat het soms niet werkt.”

Drie jaar

De Utrechtse celbiologen zullen de samenwerking tussen het eiwitcomplex en het celskelet in kaart brengen. Het eiwitcomplex en zijn werking op moleculair niveau wordt ontrafeld door de Engelse structuurbiologen. In Singapore gaan biofysici onderzoeken hoe het eiwitcomplex reageert op een kracht die erop uit wordt geoefend. De Canadezen tot slot, onderzoeken in fruitvliegjes wat de relatie is tussen het eiwitcomplex en celadhesie of celmigratie in weefsel. Het hele onderzoeksprogramma duurt drie jaar.

Human Frontier Science Program

Het Human Frontier Science Program financiert onderzoek naar “complex mechanisms of living organisms”. Behalve 25 Program Grants, werden zeven Young Investor Grants, acht Career Development Awards , 69 Long-Term Fellows en zes Cross-Disciplinary Fellows toegekend. Naast innovatief en interdisciplinair, moeten voorstellen bij voorkeur intercontinentaal zijn. Het programma wordt gefinancierd door Australië, Canada, Frankrijk, Duitsland, India, Italië, Japan, Korea, Nieuw Zeeland, Noorwegen, Singapore, Zwitserland, Groot Brittannië, de Verenigde Staten en de Europese Unie. Zie voor alle toekenningen de website van het programma.