23 december 2016

Tine De Moor: derde golf burgeriniatieven trekt aan

Gevelsteen van het Sint-Lucasgilde op de Waag in Amsterdam. Bron: Wikimedia Commons/Marion Golsteijn
Gevelsteen van het Sint-Lucasgilde op de Waag in Amsterdam. Bron: Wikimedia Commons/Marion Golsteijn

Prof. dr. Tine de Moor (Economische en sociale geschiedenis) was hoofdspreker bij een manifestatie van DuurzaamDoor. Ze sprak daar over de derde golf van burgerinitiatieven in de geschiedenis, die momenteel stevig aantrekt.

Prof. dr. Tine De Moor
Prof. dr. Tine de Moor

Momenteel bundelen ZZP'ers zich bijvoorbeeld in broodfondsen, die ze bedachten omdat arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van verzekeraars te duur zijn en de overheid ZZP'ers ook niet te hulp schiet. Een vergelijkbare bundeling van burgers, de eerste golf burgerinitiatieven, hield wel zes eeuwen stand, vanaf het moment dat vaklieden zich verenigden in gilden. Een tweede golf duurde van 1880 tot 1920, toen als reactie op de industrialisatie vakbonden ontstonden.

Oud en jong

De huidige golf begon volgens De Moor al voor de bankencrisis, in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt. Een verschil met de eerdere burgercollectieven is dat de levensduur van hedendaagse collectieven aanzienlijk korter is, evenals de duur van het lidmaatschap. Maar het meest kenmerkende aan deze collectieven is dat ze multi-generationeel zijn: zowel oud als jong sluit zich aan. Bovendien zijn ze ideologie- en politiekoverstijgend.