Terugblik op het UBC Symposium 2025: Bioinformatics in the age of AI
Elfde editie zet onderzoek en samenwerking in de schijnwerpers
Kunstmatige intelligentie verandert de bio-informatica in hoog tempo. Die ontwikkeling stond centraal tijdens de elfde editie van het UBC Annual Symposium. Bijna tweehonderd onderzoekers, studenten en andere professionals kwamen hier bijeen om kennis uit te wisselen en elkaar te ontmoeten.
Het symposium vond op 7 november 2025 plaats in het Prinses Máxima Centrum en stond volledig in het teken van het thema Bioinformatics in the Age of AI. Zo’n 170 deelnemers woonden keynotes bij, luisterden naar korte pitchpresentaties en bekeken tijdens de koffie- en lunchpauzes diverse onderzoekersposters. Het leverde een veelzijdig en energiek programma op voor iedereen die zich bezighoudt met bio-informatica in Utrecht en de wijde omgeving.
Keynotes: Van moleculaire puzzels tot RNA-geheimtaal
De aftrap van het programma werd verzorgd door Alexandre Bonvin (Universiteit Utrecht). Met zijn keynote liet hij zien hoe fysische modellen en AI-technieken samen kunnen helpen om complexe 3D-structuren van biomoleculen te doorgronden. Speciale aandacht was er voor het softwareplatform HADDOCK, ontwikkeld door zijn eigen team. Aan de hand van HADDOCK demonstreerde Bonvin hoe computationele methoden een enorme versnelling geven aan biomedisch onderzoek. Ook brengt het onderzoekers op nieuwe ideeën over data en onderzoek.
Later op de dag sprak Sebastian Lobentanzer (Helmholtz Munich en EMBL-EBI) over het gebruik van intelligente systemen die zelfstandig kunnen reageren en handelen in onderzoekssituaties. Hij schetste hoe zulke systemen de biomedische wetenschap enorm kunnen versnellen en nieuwe onderzoeksvragen mogelijk maken.
De afsluitende keynote werd verzorgd door Yiliang Ding (John Innes Centre). Zij presenteerde haar onderzoek naar RNA-structuren in levende cellen en hoe deze nieuwe inzichten bieden in genregulatie. Opvallend was ook de waardering die Ding uitsprak voor de grote betrokkenheid van de Utrechtse bio-informatica-gemeenschap. Ding zei dat ze verrast en verheugd was om zoveel actieve bio-informatici bij elkaar te zien, die allemaal hun thuisbasis in Utrecht hebben.
Pitch talks en posterpresentaties
Naast de keynotes gaven jonge onderzoekers korte presentaties in twee themasessies: Machine Learning and Pipelines en Bioinformatics of Complex Traits. De onderwerpen varieerden van eiwitmodellen en CRISPR-analyses tot transcriptoomonderzoek bij ziekte en computationele studies van planten en schimmels.
Tijdens de pauzes was er volop gelegenheid om informeel verder te praten bij posterspresentaties. Een jury kende de UBC Poster Prize toe aan Roula Farag, die indruk maakte met een poster over haar onderzoek naar chromosomale instabiliteit bij kinderen met solide tumoren. De onderzoekers Daphne van Ginneken en Viktorija Vodilovska ontvingen van de jury een eervolle vermelding.
Nauwere banden met het HBO
Een ander hoogtepunt was de bijdrage van Chris van Oevelen van de Hogeschool Utrecht. Deze instelling trad onlangs toe tot het UBC-netwerk. Van Oevelen presenteerde hoe de hogeschool bio-informatica verder wil versterken binnen hun onderwijs en praktijkgericht onderzoek. Hij nodigde de aanwezigen nadrukkelijk uit om nieuwe samenwerkingen op te zoeken tussen de hogeschool en andere onderzoeksinstituten op het Utrecht Science Park.
UBC-bestuurslid Ronnie de Jonge kijkt met veel plezier en trots terug op de dag. “Het thema van dit jaar was bijzonder actueel, want machine learning komt inmiddels het vaakst terug als expertise binnen onze community. Het is daarnaast inspirerend om te zien hoe de gemeenschap zich blijft ontwikkelen. Onderzoekers en studenten willen oprecht van elkaar leren. Zoals keynote speaker Yiliang Ding al zei: we hebben hier echt een interactieve en bevlogen gemeenschap. Dat is precies wat dit symposium zo bijzonder maakt.”
Aankomende evenementen
De komende tijd staan er meer UBC-gerelateerde activiteiten op de agenda. Op 8 december vindt de Science for Life Conference plaats, waar vijf sprekers uit de UBC-gemeenschap hun werk presenteren. Daarnaast kunnen onderzoekers en studenten uitkijken naar de volgende editie van de Bioinformatics Industry Day, nieuwe workshops en een reeks masterclasses. De precieze data volgen nog en zullen worden gedeeld via de UBC-website en de UBC-nieuwsbrief.