18 mei 2018

Facebook-topman naar Europees Parlement

Stoppen met Facebook hoeft niet, maar ga er bewust mee om

Mark Zuckerberg. Bron: Flickr/Anthony Quintano
Mark Zuckerberg. Bron: Flickr/Anthony Quintano

Bedrijven als Facebook en Google verzamelen veel gegevens over ons en het recente Facebook-schandaal laat zien dat misbruik van deze gegevens op de loer ligt. Facebook-topman Mark Zuckerberg getuigt dinsdag 22 mei voor het Europees Parlement. Hij zal uitleg geven over hoe Facebook omgaat met data van gebruikers. Worden de gegevens van Europese gebruikers beter beschermd als op 25 mei de Europese Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) ingaat? Wat als de zorgen over privacy blijven, wat moeten we dan? Van Facebook af? Google links laten liggen?

Volgens jurist en privacy expert Stefan Kulk (Rechtgeleerdheid) en data-specialist Sander Prins (Utrecht Data School) zijn er weinig serieuze alternatieven en is het vooral een kwestie van alertheid en een veel bewustere omgang met alles wat je online doet. Wel is Kulk optimistisch over de AVG: “De nieuwe privacyregels kunnen echt een verschil maken als ze goed gehandhaafd worden.”

Zuckerberg en het Europees Parlement

Het Europees Parlement wil uitleg krijgen over het schandaal rond Cambridge Analytica én wil weten hoe Facebook op 25 mei de AVG zal implementeren. Volgens Prins was de eerdere zitting in de Verenigde Staten “een blamage en een behoorlijke afgang voor de senaat aldaar. Mijn hoop is wat dat betreft meer gevestigd op het Europese Parlement, alwaar Zuckerberg hopelijk het vuur ietwat meer aan de schenen wordt gelegd.”

Frightfull Five

Facebook, Google, Amazon, Apple en Microsoft worden samen ook wel de “frightfull five” genoemd omdat ze zo groot zijn en veel invloed hebben. Ze zullen allemaal aan de AVG moeten voldoen. De platforms zijn al bezig met de AVG.

© iStockphoto.com

Voorwaarden Facebook

Zo bouwt Facebook een nieuw privacycentrum en wordt het voor gebruikers makkelijker om inzicht te krijgen in de data die het bedrijf over hen in handen heeft. En middels een nieuwe optie binnen Facebook kan je als gebruiker ook je gegevens laten wissen. Daarnaast moet je als gebruiker de nieuwe voorwaarden accepteren van Facebook, anders kan je geen gebruik maken van het platform geeft Prins aan: “Facebook voldoet op 25 mei enkel aan de nieuwe regelgeving omdat het gebruikers die geen toestemming geven voor de tracking- en analysepraktijken van haar platform zal weren."

Gegevensmisbruik

Met de nieuwe wet komen er ook strengere regels met betrekking tot het toestemming geven voor het delen van gegevens. Zo krijgen mensen meer controle over hun gegevens. “Personen moeten duidelijker toestemming geven welke gegevens ze willen delen en waarvoor die gebruikt mogen worden. Europa zet met de AVG eigenlijk een nieuwe standaard”, zegt Kulk. Maar Prins is sceptisch, “de AVG werkt als ontmoediging van verschillende soorten datagebruik/-verwerking. Maar hoe de privacy aan de hand van dit nieuwe instrument in de praktijk gehandhaafd zal worden, daar ben ik erg benieuwd naar.”

Afhankelijkheid

Wat als je als gebruiker het gevoel hebt dat je privacy met de AVG nog niet voldoende gewaarborgd wordt? Moet je dan volledig offline gaan? Wij zijn als burger erg afhankelijk van deze digitale reuzen. Zo afhankelijk, stelt mediawetenschapper José van Dijck in de Correspondent, dat de democratie op het spel staat. Volgens Kulk zitten wij als gebruikers van Facebook en Google klem: “Je kunt niet eenvoudig overstappen, want al je vrienden zitten op Facebook en gebruiken Whatsapp en Instagram, die ook allebei deel uitmaken van het Facebook-conglomeraat. Je kunt ook niet meer om de diensten van Google en Facebook heen. Ze zijn fundamenteel geworden voor onze nieuws- en informatievoorziening, voor ons entertainment, voor het online kopen en verkopen, enzovoort. Vooral Google lijkt het begin van alles op internet.”

Alternatieven

Alternatieven voor Facebook en Google zijn er weinig, er is bijna geen concurrentie. Alternatieve zoekmachines als Duck Duck Go werken ook echt anders dan die van Google geeft Kulk aan. “Google weet bijvoorbeeld dat als ik ‘Red Socks’ zoek, en ik eerder honkbalnieuws zocht, dat ze me geen rode sokken moeten voorschotelen, maar dat ik de Boston Red Sox bedoel. Dat is ook waardevol, dat is handig, dat is technologische innovatie die werkt. Ik heb Duck Duck Go al vaak geprobeerd, maar keer steeds weer terug naar Google omdat de zoekresultaten gewoon beter zijn. Google beschikt over veel data en zelflerende algoritmen die de zoekresultaten verbeteren. Hoe meer er op Google gebeurt, hoe meer data Google heeft, en hoe slimmer de zoekmachine wordt.” Prins raadt aan om in plaats van Google het alternatief Startpage te gebruiken. “ Deze zoekmachine gebruikt de kracht van Google, maar voegt daar een privacy-laag aan toe.”

Algoritmes prijsgeven

Gezien onze afhankelijkheid van deze platforms, zouden zij hun algoritmes vrij moeten geven? “Wij kunnen wel vragen aan Facebook of Google om meer transparantie over de werking hun algoritmes (wat krijgen we voorgeschoteld? Hoe wordt de rangorde bepaald?), maar dat is bedrijfsgeheim. Dat geeft het bedrijf écht niet zomaar prijs. Bovendien is het algoritme van Google zó complex en zit daar zó veel rekenkracht achter dat het niet meer te bevatten is hoe het precies werkt. Ik geloof niet dat er iemand is bij Google die dat op één pagina, of in 10 minuten kan uitleggen”, aldus Kulk.

Stoppen met Facebook

Stoppen met Facebook is volgens Prins ook niet de oplossing, enkel en alleen al omdat er schaduwprofielen (zie filmpje hieronder) van niet-gebruikers worden bijgehouden. Daarnaast is het dan eigenlijk weer wachten op het volgende platform, wat vervolgens weer overgenomen kan worden door Facebook, zoals bij WhatsApp.  “Wel is het raadzaam om een actieve houding aan te nemen tegen tracking-praktijken” aldus Prins.

Tips voor bewust online zijn

  • Bits of Freedom geeft uitleg wat je tegen de Facebook Pixel kan doen en heeft een Internet Vrijheid Toolbox ontwikkeld.
  • Gebruik je Firefox en wil je niet dat Facebook je volgt? Dan biedt de de Facebook container extensie van Mozilla uitkomst.
  • Anoniem online kan via TOR,  hoewel je dan wel toelegt op gebruiksvriendelijkheid en het vereist meer technische kennis.  
  • Gebruik startpage.com als zoekmachine.