Staatssecretaris ontvangt onderzoek naar ongelijke verdeling van huishoudelijke en zorgtaken tijdens corona

Kaft "Ongelijk Nederland", preadviezen 2021 Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde

In de Preadviezen 2021 van de Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde, getiteld “Ongelijk Nederland”, is een bijdrage opgenomen over de verdeling van huishoudelijke en zorgtaken in Nederland tijdens de coronapandemie. Chantal Remery, verbonden aan de Utrecht University School of Economics, is één van de auteurs van deze bijdrage. Tijdens een online bijeenkomst op 29 november is de bundel aangeboden aan staatssecretaris Dennis Wiersma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Chantal Remery was één van de genodigden om het onderzoek op deze bijeenkomst te presenteren.

Veel van de maatregelen die genomen werden om de pandemie te bestrijden, zoals het sluiten van scholen en kinderopvangvoorzieningen en het dringende advies om zoveel mogelijk thuis te werken, waren van grote invloed op huishoudens. In het COGIS-NL onderzoek, geleid door Mara Yerkes van de Universiteit Utrecht, is onderzocht wat er gedurende de eerste maanden van de pandemie (april tot en met november 2020) gebeurde met de taakverdeling van huishoudelijke en zorgtaken. 

Invloed van thuiswerken

De meeste huishoudens in Nederland kennen een traditionele verdeling, waarbij vrouwen het merendeel van deze taken doet. In ongeveer 30% van de huishoudens zijn de taken min of meer gelijk verdeeld, terwijl het aandeel huishoudens waarin de taken contra-traditioneel zijn verdeeld, en de man dus de meeste huishoudelijke en zorgtaken doet, klein is. In de eerste maanden van de pandemie veranderde dit; het aandeel traditionele huishoudens nam af terwijl het aandeel egalitaire huishoudens toenam. 

Het thuiswerken in de coronapandemie heeft een deel van de vaders gestimuleerd om meer zorgtaken op zich te nemen. Maar die verandering lijkt niet blijvend; naarmate de pandemie voortduurde bleken veel huishoudens weer terug te vallen op ‘het oude normaal’. In november 2020 was het aandeel traditionele huishoudens weer ongeveer gelijk aan dat van voor de pandemie. 

Emancipatie vraagt integrale beleidsaanpak

De onderzoekers concluderen dat de coronapandemie – door de tijd heen - niet tot een toename heeft geleid van de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, maar ook geen stap vooruit is qua emancipatie. De traditionele rolverdeling tussen mannen en vrouwen is hardnekkig. Het bevorderen van emancipatie vraagt om een integrale beleidsaanpak, zeggen de onderzoekers. Inzichten uit het COGIS-NL onderzoek bieden daarbij waardevolle aanknopingspunten. Zo zouden vaders gebaat kunnen zijn bij een blijvend recht op thuiswerken en flexibele arbeidstijden. 

Actueel economisch onderwerp

Het artikel De coronapandemie en de verdeling van huishoudelijke en zorgtaken in Nederland maakt onderdeel uit van de Preadviezen 2021 van de Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde, onder redactie van de hoogleraren Anne Gielen, Dinand Webbink en Bas ter Weel, en is gepubliceerd in het vakblad Economisch Statistische Berichten (ESB). De auteurs zijn: Chantal Remery (UU), Stéfanie André (RUN), Janna Besamusca (UU), Mara Yerkes (UU), Bryn Hummel (Amsterdam UMC) en Roos van der Zwan (NIDI).

Elk jaar in november geeft de vereniging  de Preadviezen uit, een bundeling van bijdragen van deskundigen uit de wetenschap en de praktijk over een actueel economisch onderwerp. In dit geval was dat ongelijkheid in Nederland. De bundel heet voluit: Ongelijk Nederland - een drieluik over migratie, onderwijs en de coronacrisis. Op de bijeenkomst is door alle aanwezigen, inclusief de staatssecretaris ook gereflecteerd op de bevindingen.

Over Staathuishoudkunde

De Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde is in 1849 opgericht en is daarmee de oudste vereniging van economen ter wereld. Het doel van de Vereniging is het bevorderen en verscherpen van de economische kennis via het organiseren van intensieve gedachtewisselingen tussen de leden, door het uitgeven van publicaties en via het bevorderen van contacten met vakgenoten