14 december 2015

Spot de leugen

Onderzoekers aan de Universiteit van Michigan hebben software ontwikkeld die leugenaars kan herkennen. Het computerprogamma analyseerde bestaande beelden van verdachten in de rechtzaal en slaagde er in 75 procent van de gevallen in om sprekers te ontmaskeren die leugens vertelden. Daarmee scoort het programma beter dan mensen. Er zijn een aantal gedragingen die de leugenaars verraadden: ze bewogen hun handen overdreven vaak, hun gezicht was regelmatig in een grimas vertrokken en ze keken hun gesprekspartners vaak strak aan. Ook gebruikten leugenaars vaak stopwoordjes als 'ehm' en 'eh'. Al eerder was bekend dat mensen die de boel belazeren - voor het getrainde oog - te herkennen zijn aan zogenaamde 'micro-expressions', een korte, onwillekeurige gezichtsuitdrukking die correspondeert met de emoties die mensen ervaren. Uit onderzoek blijkt dat het vermogen om een leugenaar te spotten en het vermogen om succesvol te liegen volkomen los van elkaar liggen, omdat ze gebaseerd zijn op andere vaardigheden.

Overigens is met liegen niet per se iets mis. Tijdens de serie  '10 geboden revisited' ging prof. dr. Maarten van Buuren in op het gebod “Gij zult geen valse getuigenis afleggen.” Hij beargumenteert aan de hand van een aantal grote denkers dat je best mag liegen, afhankelijk van de situatie. In de rechtszaal natuurlijk niet, maar een keer een leugentje om bestwil is geen enkel probleem. Dat lijkt nu vanzelfsprekend, maar ooit was dat niet zo. Toen was ook een leugentje om bestwil verboden.

Kijk 'Valse getuigenis' terug.

Elke week wordt een opvallend bericht uit de actualiteit gekoppeld aan een opname uit het archief van Studium Generale. Bekijk ook de voorgaande edities