Onderzoek naar welzijn van eerstejaars mbo’ers voor en tijdens de pandemie

Sociale problemen en druk door schoolwerk mbo-studenten tijdens coronacrisis verdubbeld

Er gaat geen dag voorbij zonder sombere berichten in de media over het welzijn van jongeren in coronatijd. Maar hoe vergaat het de jeugd écht? Jeugdonderzoekers aan de Universiteit Utrecht die samenwerken binnen het onderzoeksproject YOUth Got Talent vroegen in het najaar van 2019 aan honderden eerstejaars mbo-studenten uitgebreid hoe het hen verging. Dat deden ze andermaal in het voorjaar van 2020, tijdens de eerste lockdown, en in het najaar van 2020 toen de tweede golf opkwam. Projectleider Gonneke Stevens: “Hierdoor hebben we een uniek inzicht gekregen in het welzijn van deze studenten in tijden van corona. Zo blijkt het percentage studenten dat sociale problemen heeft te zijn verdubbeld, en rapporteren ze aanzienlijk meer hyperactiviteit en druk door schoolwerk.”

De onderzoekers werkten in dit onderzoek samen met de Gemeente Utrecht. Stevens en haar collega’s wisten ongeveer 400 mbo-studenten van verschillende Utrechtse mbo’s aan alle drie de meetmomenten te laten deelnemen. Ze vroegen de jongeren onder meer naar hun mentale gezondheid, toekomstperspectieven, sociale relaties, en hoe ze de opleiding ervoeren. 

Een aanzienlijk deel van de studenten geeft aan rusteloos en snel afgeleid te zijn.

Sociale problemen, hyperactiviteit en druk door schoolwerk

Stevens wijst in de eerste plaats op twee percentages: 11 en 21%. “In het najaar van 2019 rapporteert 11% van de ondervraagde jongeren sociale problemen. Denk daarbij aan het niet hebben van een goede vriend. Een jaar later geeft 21% van de jongeren aan sociale problemen te ervaren.” De percentages bij ‘hyperactiviteit’ schieten in een jaar tijd van 29 naar 39%. Stevens: “Een aanzienlijk deel van de studenten geeft hiermee aan rusteloos en snel afgeleid te zijn.” Ook ervaren steeds meer jongeren, binnen het coronajaar, veel druk door schoolwerk. “In het najaar van 2019 ervoer 20% van de studenten druk door schoolwerk. In het najaar van 2020 is dit percentage opgelopen tot 37%.”

Levenstevredenheid en zorgen over de toekomst 

In het najaar van 2020 rapporteren de studenten een lagere tevredenheid over hun leven dan in het najaar van 2019. Opvallend hierbij: dat verschil was er in het voorjaar van 2020 niet. Ook maakt 29% van de studenten zich in het najaar van 2020 door de coronacrisis zorgen over zijn of haar toekomst; dit percentage was 16% in het voorjaar van 2020. En studenten rapporteren in het najaar van 2020 voor het eerst een afname in steun van vrienden. “Het lijkt er dus op dat het welzijn van jongeren in de tweede coronagolf sterker onder druk staat dan tijdens de eerste golf.”

We hebben geen veranderingen in zelfvertrouwen, emotionele problemen en gedragsproblemen gevonden.

Niet enkel corona

Stevens benadrukt dat het niet alleen maar kommer en kwel is. “Het is maar hoe je het bekijkt. Als bijvoorbeeld 21% van de jongeren aangeeft sociale problemen te hebben, dan heeft nog altijd 79% van hen deze problemen niet. En we hebben bijvoorbeeld geen veranderingen in zelfvertrouwen, emotionele problemen en gedragsproblemen gevonden tussen de drie tijdstippen.” Daarnaast waarschuwt de jeugdonderzoeker om de veranderingen in bijvoorbeeld mentale gezondheid enkel en alleen aan corona toe te schrijven. “Andere invloeden kunnen we niet uitsluiten. Studenten zijn bijvoorbeeld simpelweg ouder geworden, iets wat bijvoorbeeld gepaard gaat met een afname in levenstevredenheid.” 

De bevindingen van de onderzoekers van YOUth Got Talent zijn bijeengebracht in de factsheet 'Het welzijn van mbo-studenten in tijden van corona'.