8 maart 2018

Eva Midden over de uitdagingen en lessen van #MosqueMeToo

“Seksisme is niet voor alle vrouwen hetzelfde”

#MeToo kent sinds afgelopen maand een nieuwe variant: #MosqueMeToo. Deze hashtag is in het leven geroepen door publiciste en feministe Mona Eltahawy. Met deze hashtag kan seksisme binnen de Islam bespreekbaar worden en tevens zichtbaar maken dat seksuele intimidatie ook gebeurt op plekken die voor moslims heilig zijn. Dr. Eva Midden, universitair docent Gender studies, doet onderzoek naar de representatie van religie en gender in (nieuwe) media en praat mee over de uitdagingen, lessen en valkuilen die #MosqueMetoo met zich meebrengt.

Seksisme niet voor iedereen hetzelfde

Midden is positief over de introductie van de hashtag. “De introductie #MosqueMeToo op sociale media is ontzettend goed en belangrijk. Het brengt aan het licht dat machtsmisbruik en seksuele intimidatie overal in de wereld leeft en dat het hard nodig is daar wat aan te doen,” aldus Midden.  “Maar de reacties op #MosqueMeToo laat ook zien dat seksisme niet voor alle vrouwen hetzelfde is en dat het op de kaart zetten van seksisme anders werkt voor moslim vrouwen. Als moslima’s misstanden binnen de Islamitische gemeenschap willen aankaarten, ligt islamofobie altijd op de loer.”

Culturaliseer onderdrukking niet: vecht tegen geweld tegen vrouwen en niet alleen tegen geweld tegen vrouwen door specifieke daders.
Dr. Eva Midden

Volgens Midden laat #MosqueMeToo zien dat moslima’s zich tussen twee kampen begeven. “Naast seksisme vechten deze vrouwen ook tegen islamofobie (en de combinatie van beiden). Bij seksuele misstanden binnen de moslimgemeenschap komt het regelmatig voor dat de beschuldigende vinger gewezen naar zogenaamde ‘problemen binnen de Islam’, in plaats van naar de misstanden zelf. #MosqueMeToo loopt dus het risico snel gekaapt te worden door anti-Islam groeperingen.  #MosqueMeToo kan alleen op een heel genuanceerde manier te werk gaan. En dat doet Mona Eltahawy dan ook heel bewust.”

"We moeten ervoor zorgen dat vrouwen niet hoeven te kiezen tussen vechten tegen seksisme of islamofobie."

Rapper Boef en Camiel Eurlings

Om deze nuance aan te brengen, is het van belang om seksueel misbruik binnen de moslimgemeenschap niet direct in verband te brengen met religie. Toch doet de media dit nog te veel en missen ze de nuance waarvan Mona Eltahawy het belang benadrukt, stelt Eva Midden: “Een interessant en illustrerend voorbeeld waren de aantijgingen tegen Rapper Boef. Op Snapchat noemde hij vrouwen hem een lift hadden gegeven kechs, slang voor ‘hoer’. Deze opmerking en deze manier van denigrerend over vrouwen spreken, werd door de media binnen enkele uren aan zijn Marokkaanse afkomst gekoppeld. In dezelfde weken was Camiel Eurlings in het nieuws met zijn vrouwonvriendelijk gedrag. Terwijl het om een veel erger vergrijp ging, werd dit nieuws eerste instantie gerelativeerd en bovendien werd het nooit in relatie met zijn achtergrond gebracht.”

Solidariteit

Volgens Midden daagt #MosqueMeToo ons uit om ons te realiseren dat moslima’s een dubbele strijd voeren: tegen seksisme en tegen islamofobie. Ofwel, zo stelt Midden, “Als we hier wat aan willen doen en aan #MosqueMeToo gehoor willen geven is het heel belangrijk om niet te doen alsof alleen bepaalde culturen of religies het probleem zijn. Culturaliseer onderdrukking niet: vecht tegen geweld tegen vrouwen en niet alleen tegen geweld tegen vrouwen door specifieke daders. Om solidariteit mogelijk te maken, moeten  we ervoor zorgen dat vrouwen niet hoeven te kiezen tussen vechten tegen seksisme of islamofobie.”