22 september 2016

Schippers investeert miljoenen in nieuwe antibiotica en alternatieven

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) investeert de komende 4 jaar ruim 6 miljoen euro in onderzoek naar nieuwe antibiotica. Het geld is bestemd voor een nieuw onderzoeksprogramma voor de ontwikkeling van antibiotica en verbonden aan het eveneens nieuw op te richten National Antibiotic Development Platform. Het platform is onderdeel van het Netherlands Center for One Health, waarin ook de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht is vertegenwoordigd, en gaat onderzoek bundelen en versterken. Zowel het platform als het onderzoek gaan nog eind dit jaar van start. Minister Schippers van VWS maakte dit vandaag bekend in New York, waar zij op een speciale bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties spreekt over het bestrijden van antibioticaresistentie.

Antibioticaresistentie is mondiaal een bedreiging voor de volksgezondheid. Kern van het probleem is dat door onzorgvuldig gebruik steeds meer bacteriën ongevoelig worden voor de werking van antibiotica. Gevolg is dat nu eenvoudig te genezen ziektes (zoals long- of blaasonsteking) weer levensbedreigend kunnen worden. Naar schatting van de Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD) vallen er wereldwijd jaarlijks ca 700.000 doden als gevolg van antibioticaresistentie. Sinds 1987 zijn er geen nieuwe klassen antibiotica meer op de markt gekomen. Om resistente bacteriën te kunnen bestrijden, is het cruciaal om meer onderzoek te doen naar nieuwe antibiotica of alternatieve (preventieve) behandelingen, zoals vaccins en probiotica.

Nieuwe antibiotica en alternatieven
Het nationale onderzoeksplatform faciliteert nauwe samenwerking tussen relevante kennisinstellingen en bedrijven in de ontwikkeling van nieuwe antibiotica en alternatieven. De belangrijkste partners zijn het Netherlands Center for One Health, het Center for Antimicrobial Research in Leiden, Center for Sustainable Antimicrobials in Groningen, en Immuno Valley. Om de ontdekking van nieuwe middelen extra te stimuleren, wordt samen met de Technologiestichting STW, het ministerie van VWS, de topsector Life Sciences & Health, en de bovengenoemde partners een onderzoeksprogramma opgezet. Technologiestichting STW investeert 2 miljoen euro in het programma.

Enorme stimulans
"Wij proberen, samen met andere onderzoekers nieuwe antibiotica te vinden door middel van slimme screeningsmethoden en door slim te vissen in extracten van bijvoorbeeld schimmels", zegt dr. Eefjan Breukink (UU, faculteit Bètawetenschappen). "Nieuwe antibiotica zijn hard nodig en daarom zijn we blij met dit initiatief." Ook prof. dr. Marc Bonten (UMC Utrecht) is enthousiast over de start van het nieuwe platform. "Dit initiatief is een enorme stimulans voor alle Nederlandse toponderzoekers binnen het NCOH om met concrete oplossingen voor het probleem van antibioticaresistentie te komen." 

Bestrijden resistentie krijgt hoge prioriteit
De minister geeft al enige tijd – vooral ook in haar internationale contacten (met landen als VS, Canada, Verenigd Koninkrijk, Zweden, China, Brazilië, Rusland en India, maar ook met de WHO) - hoge prioriteit aan het bestrijden van antibioticaresistentie. Dat deed zij ook tijdens het Nederlands EU-Voorzitterschap het eerste half jaar van 2016. In september 2014 op een bijeenkomst van de door president Obama geïnitieerde Global Health and Security Agenda in Washington, werd Nederland leading country op het tegengaan van antibioticaresistentie. In oktober dit jaar vindt deze GHSA-conferentie in Rotterdam plaats.