Raimond Snellings treedt toe tot CERN Council

Vanaf 1 januari 2026 treedt Raimond Snellings namens Nederland toe tot de CERN Council. Dit is het hoogste besluitvormende orgaan van ’s werelds grootste onderzoekscentrum voor deeltjesfysica. In het internationale bestuur wordt gesproken over fundamentele natuurkunde, miljardenbudgetten, onderhandelingen tussen lidstaten en de mogelijke bouw van een nieuwe deeltjesversneller van negentig kilometer lang. 

Voor buitenstaanders is CERN vooral de plek waar de Large Hadron Collider staat en waar het Higgs-deeltje werd ontdekt. Minder bekend is dat hier ook het World Wide Web werd ontwikkeld, oorspronkelijk bedoeld als praktisch communicatiehulpmiddel voor wetenschappers die wereldwijd samenwerkten.  

“CERN is eigenlijk een mini-staat,” zegt Raimond Snellings, hoogleraar Zware Ionenfysica en hoofd van het departement Natuurkunde aan de Universiteit Utrecht. “Het is echt een stad op zich, met eigen wetgeving, een diplomatieke status en duizenden onderzoekers, technici en ondersteunend personeel.” Vanaf komend jaar schuift hij aan bij de CERN Council en mag hij meebeslissen over hoe die ‘stad’ zich verder ontwikkelt. 

Koers van de fundamentele natuurkunde

De CERN Council is het hoogste besluitvormende orgaan van CERN. Vier keer per jaar (en vaker als het nodig is) komen vertegenwoordigers van alle 24 lidstaten samen. Ze bespreken wetenschappelijke plannen, personeelsbeleid, juridische kwesties, pensioenfondsen en begrotingen.  

Snellings’ toetreding gebeurt op een moment waarop CERN voor een grote beslissing staat. De huidige deeltjesversneller nadert over zo’n vijftien jaar het einde van zijn levensduur en om verder te kunnen, is een nieuwe versneller nodig. Die zou drie keer zo groot moeten worden als de huidige Large Hadron Collider, met negentig kilometer tunnel onder Frankrijk en Zwitserland en een prijskaartje van vele miljarden euro’s. “Dit soort ontwikkelingen bepalen de koers van de fundamentele natuurkunde voor decennia,” zegt Snellings. 

Je ziet hier hoe wetenschap, politiek en economie samenkomen

Wetenschappelijke en praktische belangen

Voor Snellings is de rol een duidelijke stap weg van het dagelijkse rekenwerk. “Het is heel wat anders dan met natuurkundige data bezig zijn,” zegt hij. “Je zit met ministers, juristen en vertalers aan tafel. Alles is behoorlijk formeel.” Juist dat vindt hij interessant. “Je ziet hier hoe wetenschap, politiek en economie samenkomen.”

Namens Nederland bewaakt hij wetenschappelijke en praktische belangen. Elke lidstaat betaalt een percentage van het bruto nationaal product aan CERN; voor Nederland komt dat neer op zo’n 60 à 70 miljoen euro per jaar. “Je wilt dan natuurlijk wel dat het ook iets oplevert,” zegt Snellings. Dat gebeurt bijvoorbeeld via onderzoeksposities voor Nederlandse wetenschappers, maar ook middels contracten voor Nederlandse bedrijven, van de hightechindustrie tot aanstellingen voor mbo- en hbo-geschoolde technici.

CERN als leeromgeving

Snellings ziet zijn nieuwe rol dan ook als een kans voor studenten en onderzoekers uit Nederland en van de Universiteit Utrecht. “CERN is niet alleen voor deeltjesfysici,” benadrukt hij. “Er werken ook chemici, biologen, informatici, juristen, communicatiespecialisten, enzovoorts.” Studenten kunnen er stages lopen of tijdelijk onderzoek doen, variërend van drie maanden tot een jaar.  

CERN is niet alleen voor deeltjesfysici. Er werken chemici, biologen, informatici, juristen en communicatiespecialisten, en studenten kunnen er stage lopen of onderzoek doen

Sportleraar

Dat Snellings nu toetreedt tot het hoogste bestuur van CERN, lag niet voor de hand. “Ik wilde eigenlijk sportleraar worden,” vertelt hij. Pas in zijn laatste jaar op de havo werd hij gegrepen door natuurkunde. Hij studeerde en promoveerde in Utrecht, werkte daarna in de Verenigde Staten aan een nieuwe versneller bij New York, en keerde terug naar Nederland.