Proof of concept-beurs voor Catalina Goanta voor onderzoek naar influencers, social media en verkiezingen
De Europese onderzoeksraad ERC kent Catalina Goanta, universitair hoofddocent Private Law and Technology aan de Universiteit Utrecht een proof of concept-beurs van 150.000 euro toe. Zij wil inzicht geven in de manier waarop politici en partijen gebruik maken van betaalde influencers en content creators op social media en daarmee mogelijk verkiezingen beïnvloeden.
Samen met haar team gaat Catalina een observatorium oprichten, een "Social Media Election Monetization Observatory" (EMO). Hiermee willen ze de haalbaarheid onderzoeken van het meten van verborgen reclame in verkiezingsfilmpjes, foto's en berichten op sociale media.
Goanta leidt al een ERC-project HUMANads, gericht op eerlijkheid in advertenties en berichten op sociale media van commerciële en politieke communicatie. Ze is heel blij met de nieuwe beurs, die volgens haar maar weinig aan juridische wetenschappers wordt toegekend. "Een Proof of Concept-subsidie biedt de mogelijkheid om ideeën uit een ERC-project te gebruiken en het maatschappelijk of commercieel potentieel ervan te onderzoeken."
De creator-economie en politieke uitingen
"Een nieuw gebied dat we in HUMANads hebben verkend, is de creator-economie rond politieke uitingen en verkiezingen. Juridisch onderzoek kan weliswaar de alarmklok luiden over de gevaren voor de democratie die worden gevormd door de ondoorzichtige geldstromen op sociale media, maar dat is niet genoeg. Ons interdisciplinaire project heeft de kans gekregen om daadwerkelijk de data-infrastructuur te bouwen die nodig is om deze ontwikkelingen te monitoren – en dat is vrij zeldzaam voor een juridische studie.”
De alarmklok luiden over de gevaren voor de democratie is niet genoeg. Ons project heeft de kans gekregen om daadwerkelijk de data-infrastructuur te bouwen die nodig is om deze ontwikkelingen te monitoren.
"Sociale media zijn dé plek waar kiezers zich bevinden, en politici (en kwaadwillende actoren) grijpen alle mogelijke tactieken aan om het publiek te overtuigen. Monetisatie via livestreaming of influencer marketing blijft een grotendeels onontgonnen gebied binnen desinformatie- en misinformatieonderzoek, waar een meer traditioneel begrip van gebruikersinteractie en informatieverspreiding nog steeds dominant is. We hopen dat ons initiatief een duidelijke boodschap zal uitdragen: sociale media zijn fundamenteel veranderd, en monetisatie is de drijvende kracht daarachter. Het niet meenemen van deze overweging in onze evaluatie van informatienetwerken is op dit moment een methodologische tekortkoming."
Beschikbaar voor burgers, overheid, journalisten, NGO's
Om deze kloof te overbruggen, streeft EMO ernaar om tools te conceptualiseren, verzamelen, valideren en delen die op een gebruiksvriendelijke manier zelf kunnen worden ingezet door relevante belanghebbenden zoals academici, overheidsinstanties, journalisten, ngo's of zelfs burgers. Deze innovatie heeft een tweeledige impact: (a) het democratiseert en versterkt kennisgebruikers door direct beschikbaar te komen als een transparante, doe-het-zelf onderzoeksarchitectuur; en (b) het maakt een nieuwe weg mogelijk voor wetenschappelijk onderzoek naar verkiezingsintegriteit in het bijzonder en reclame in het algemeen, door licht te werpen op het ecosysteem voor contentmonetarisatie.
Team
Catalina Goanta gaat voor dit Social Media Election Monetization Observatory (EMO) samenwerken met Thales Bertaglia (Universiteit Utrecht), Taylor Annabell (Cardiff University) en Adriana Iamnitchi (Maastricht University). Ze gaan ook samenwerken met Silviu Faiǎr, een van de grootste Roemeense politieke streamers op Twitch en YouTube.
Het project start in juni 2026.