30 maart 2017

Mbo'ers hebben kansen van werkgevers hard nodig, blijkt uit onderzoek

Politici, spreek werkgevers aan op hun verantwoordelijkheid

Mbo'ers zijn de grootste groep starters op de arbeidsmarkt. Maar hun werkgelegenheid staat onder druk, omdat hun werk vaak wordt geautomatiseerd of uitbesteed. De overheid legt veel verantwoordelijkheid bij de jongeren zelf, terwijl zij hun lot op de arbeidsmarkt maar ten dele zelf in de hand hebben, zo stelt Corine Buers, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht.

Zij deed onderzoek naar de kansen van mbo'ers op de arbeidsmarkt in het kader van het School2Work onderzoek van de Universiteit Utrecht. Dat liet zien dat mbo'ers de steun van school, hun sociale omgeving en die van werkgevers hard nodig hebben bij hun eerste stappen op de arbeidsmarkt. Daarom roept Buers politici op: spreek werkgevers meer aan op hun verantwoordelijkheid.

 

Van school naar werk: kansen pakken, kansen krijgen

Op zoek naar een verklaring

Gedurende drie jaar volgden onderzoekers de overgang van school naar werk van een van een grote groep mbo'ers, om te verklaren waarom het sommige mbo-studenten wel lukt om een duurzame loopbaan -met goede kwaliteit banen- op te bouwen, terwijl veel anderen lijken te zijn gevangen in een opeenvolging van tijdelijke banen, werkbegeleiding programma’s, werkloosheid of uitkering.

Meerderheid flext

Uit het School2Work-onderzoek blijkt dat de meeste mbo'ers snel een baan vinden na het verlaten van het onderwijs. Dat is dan meestal een middelgrote baan met een tijdelijk of oproep- of uitzendcontract. Tijdens de eerste drie jaar op de arbeidsmarkt stroomt ongeveer één op de drie flexwerkers door naar een vast contract. Maar de meerderheid is voor langere tijd flexwerker.  

Je best doen is belangrijk..

Buers stelt dat kennis, vaardigheden en inzet van belang zijn om inzetbaarheid op de arbeidsmarkt te verzekeren. Het onderzoek van Pieter Baay laat zien dat succesvolle mbo'ers op de arbeidsmarkt pro-actiever zijn in hun baanzoektocht: ze gaan actiever op zoek naar werk en zijn effectiever in hun omgang met obstakels (discriminatie) en kansen (netwerkbijeenkomsten, sollicitatiegesprekken). De inspanningen van jongeren dragen weliswaar bij aan een succesvolle overgang van school naar werk, maar zijn alleen niet voldoende. 

.. maar niet voldoende

De weg naar succes wordt ook gekenmerkt door cruciale hulp uit de sociale omgeving, zoals door die van school en stageplek. Zo blijkt dat één op de drie de eerste baan vindt bij of via het bedrijf waar ze hun stage liepen. De praktijkbegeleider speelt hierbij een belangrijk rol. 

Daarnaast zijn mbo’ers ook afhankelijk van de kansen die zij krijgen van werkgevers. Het overgrote deel van de mbo’ers is werkzaam in flexibele arbeid tijdens hun eerste jaren op de arbeidsmarkt.

Maar werkgevers staan niet te springen om hun tijdelijke contracten te verlengen, zo blijkt uit een aanvullend onderzoek onder werkgevers. Bovendien worden hun beslissingen sterk ingegeven door de actuele behoefte aan personeel in organisaties, het HR-beleid en de beslissende managers, en minder door de competenties en motivatie van jonge mbo-werknemers.

Dit maakt het voor mbo’ers lastig om een baan voor een langere tijd te houden en te bewijzen wat ze kunnen. Maar het aannemen van jonge mensen of verlengen van contract is niet het enige wat werkgevers kunnen doen. Werkgevers kunnen de kansen van mbo’ers op de arbeidsmarkt ook vergroten door hen te ontwikkelen en stimuleren om kansen te pakken, zodat zij ook in staat zijn om een basis te leggen voor duurzame arbeidsparticipatie.

 

Over School2Work

School2Work is een multidisciplinair onderzoeksproject van de Universiteit Utrecht. In dit project zoeken drie promovendi (Pieter Baay, Lisa Dumhs en Corine Buers) naar verklaringen waarom sommige mbo-studenten het lukt om een duurzame loopbaan -met goede kwaliteit banen- op te bouwen, terwijl anderen daar meer moeite mee lijken te hebben. Hierbij bestuderen zij tal van factoren en mechanismen die een verklaring kunnen bieden voor het zoek- en participatiegedrag van mbo-studenten.

Op 12 mei 2015 was het afsluitende symposium School2Work.

Meer informatie over dit onderzoek vindt u op de projectwebsite School2Work.

Het proefschrift van Pieter Baay is hier verkrijgbaar: Proefschrift Pieter Baay 2015 How graduates make the school-to-work transition: A person-in-context approach

De proefschriften van Lisa Dumhs en Corine Buers worden later dit jaar verwacht.

De dataverzameling alsmede het symposium op 12 mei 2015 is mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van Instituut Gak.