11 september 2018

Studium Generale

Over studenten, stress en studielast

Het aantal studiepunten dat studenten in het eerste jaar van hun studie moeten halen om te mogen blijven studeren mag binnenkort niet meer dan 40 zijn. Eén studiepunt staat voor 28 uur studeren, wat iets minder is dan het aantal uur dat studenten gemiddeld per week aan hun studie besteden (34 uur). Studenten krijgen de studiepunten alleen als ze hun cursussen met een voldoende afsluiten. Bij de meeste universiteiten ligt de punteneis tussen 45 en 60. Wanneer studenten deze punten niet halen, zijn ze verplicht te stoppen met de studie. Minister van Engelshoven van Onderwijs wil de punteneis verlagen om psychische druk bij studenten te verminderen. "We moeten echt voorkomen dat studenten onnodig struikelen", zegt de minister.

Stress onder studenten

Het aantal studenten met psychische klachten groeit. Uit onderzoek van de UvA (uit 2016) komt dat 29 procent van de studenten concentratieproblemen heeft, 24 procent lijdt aan faalangst, ruim een kwart van de studenten loopt rond met zelfmoordgedachten. Studentenhuisartsen zeggen ook dat zij steeds vaker studenten op hun spreekuur krijgen die kampen met vermoeidheidsklachten, concentratieproblemen en angstaanvallen. De wachttijden voor studenten die psychologische hulp nodig hebben groeit; de studentenhuisartsen zitten vol. Verder blijkt uit onderzoek van de landelijke studentenvakbond (LSVb) dat een op de drie studenten een verhoogde kans op een burn-out heeft. Ter vergelijking: voor de werkende, gezonde bevolking is dit percentage 14,6.

Druk, druk, druk

Steeds meer studenten hebben dus last van psychische klachten. Zou de druk verminderen door het verlagen van het maximale aantal studiepunten? Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu concludeerde dat het bindend studieadvies tot meer psychische klachten leidt. Diverse andere onderzoeken noemen echter ook andere belangrijke factoren. De oorzaak zou vaak liggen bij het combineren van een studie, een bijbaan, soms een bestuursfunctie en sociale contacten. Ook is er nog de druk om te voldoen aan het perfecte plaatje, wat versterkt wordt door social media. Het aantal prikkels voor studenten is enorm, stelt ook Bert van der Zwaan, oud-rector magnificus van de Universiteit Utrecht. Volgens hem ligt het probleem niet bij het bindend studieadvies. Deze is volgens hem juist heel succesvol: het verhoogt de kwaliteit van het onderwijs en beheerst de groeiende studentenstromen. "Er is nooit vastgesteld dat studie de belangrijkste factor is voor stress onder studenten," stelt Van der Zwaan. "Er zijn zelfs aanwijzingen dat het aantal uren dat studenten feitelijk studeren nog steeds terugloopt."

Balans

Stress kan veel negatieve gevolgen hebben en het is belangrijk dat deze voorkomen worden. Of dit gebeurt door het verlagen van het maximale aantal studiepunten is nog maar de vraag. In het Science Café over Stress werd gesteld dat sommige mensen gevoeliger zijn voor stress dan anderen. Je reactie op stress is zowel genetisch bepaald als afhankelijk van je karakter en de mate waarop je op een voorval voorbereid bent. Het verlagen van de studielast zal dus niet voor iedereen dé oplossing zijn. In zowel het Science Café over Stress als de lezing ‘Druk: té is nooit goed’ werd wel de tip gegeven voor jezelf de balans te vinden om stress tegen te gaan. Misschien doen studenten wel te veel naast hun studie en putten ze zichzelf dáármee uit. Met het verlagen van het maximale aantal studiepunten geef je studenten de kans nog meer naast hun studie te doen. Zal het voor nog meer stress zorgen?

Luister het Science Café terug of kijk de lezing over burn-out.