31 januari 2019

VSNU geeft open access extra impuls

Open Access: pilot You share, we take care! gestart

Op 31 januari start de VSNU, de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten, de landelijke pilot You share, we take care! Ook de Universiteit Utrecht doet hier aan mee.

Door mee te doen met de pilot van de VSNU kunt u als wetenschapper toestemming geven aan de universiteit om uw publicatie na 6 maanden in de repository vrij toegankelijk te maken. Dit biedt wetenschappers het recht om publicaties openbaar te maken ongeacht afspraken met uitgevers. Dit geldt ook als de embargoperiode langer dan 6 maanden is, u co-auteur bent, of uw werk is gepubliceerd bij een internationale uitgever.

Het toegankelijk maken van wetenschappelijk werk is op deze manier minder complex en het duurt minder lang. Als u mee wilt doen aan de pilot neem dan contact op met de Universiteitsbibliotheek.

De pilot loopt van februari tot juni.

Voor meer informatie over de pilot, zie het nieuwsbericht van de VSNU.

Het Taverne Amendement

De pilot neemt het zogenaamde Taverne Amendement (artikel 25fa) als vertrekpunt. Joost Taverne was een Tweede Kamerlid voor de VVD, die een amendement op de auteurswet indiende. Na goedkeuring van de Eerste en Tweede Kamer trad de nieuwe auteurswet op 1 juli 2015 in werking.

Het nieuwe artikel 25fa in de Auteurswet:

De maker van een kort werk van wetenschap waarvoor het onderzoek geheel of gedeeltelijk met Nederlandse publieke middelen is bekostigd, heeft het recht om dat werk na verloop van een redelijke termijn na de eerste openbaarmaking ervan, *om niet beschikbaar te stellen voor het publiek, mits de bron van de eerste openbaarmaking daarbij op duidelijke wijze wordt vermeld.

* om niet=gratis

Wat betekent dit voor de stand van zaken in Open Acccess?

De drie onderstreepte frases in het wetsartikel zijn belangrijk. Onder een kort werk van wetenschap valt een tijdschriftartikel of een bijdrage aan een (congres)bundel. De (gedeeltelijke) bekostiging met Nederlandse publieke middelen houdt in dat de (co)-auteurs een dienstverband hebben bij een Nederlandse universiteit. De VSNU heeft in de pilot zes maanden na eerste publicatie als redelijke termijn vastgesteld.

Wetenschappelijke artikelen in repositories

Veel wetenschappelijke instellingen slaan de publicaties van onderzoekers op in vrij toegankelijke databanken, online archieven, de zogenaamde repositories. Deze procedure wordt ook wel de groene route naar Open Access genoemd. Daarbij bedingen uitgeverijen een embargoperiode. Door artikel 25fa in de Auteurswet hoeven auteursrechthebbenden zich niet meer te houden aan deze vaak lange embargoperiode.

 Vaak staan uitgeverijen wel toe dat eerdere versies van een publicatie worden vrijgegeven. Nieuw in deze pilot is dat ook de uitgeversversie hiervoor in aanmerking komt. De VSNU meent dat artikel 25fa in  de auteurswet deze ruimte biedt.