15 mei 2019

Onderzoek naar AI in de Rechtspraak

Glasvezel kabel, lichtjes, netwerk

De afgelopen jaren wordt nadrukkelijk nagedacht over de mogelijkheden om kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI) in de rechtspraak in te zetten. Die ontwikkeling sluit aan bij een bredere tendens waarbij de uitoefening van overheidsgezag in vergaande mate wordt geautomatiseerd. Bij de oplegging van belastingaanslagen en het vaststellen van sociale zekerheid wordt bijvoorbeeld nog slechts in zeer beperkte mate door ambtenaren geïntervenieerd. Ook in de rechtspraak wordt geëxperimenteerd met het gebruik van kunstmatige intelligentie.

Samenwerking met Erasmus Universiteit

Het Montaigne Centrum volgt deze ontwikkelingen nauwgezet. Zo doet Montaigne-onderzoeker Stefan Philipsen onderzoek naar de mogelijke impact die het gebruik van kunstmatige intelligentie in de rechtspraak op de bescherming van grondrechten. Daarnaast heeft Philipsen in samenwerking met het Erasmus Initiative Dynamics of Inclusive Prosperity empirisch onderzoek gedaan naar de bereidwilligheid van burgers om hun geschil aan kunstmatige intelligentie – een Robotrechter – voor te leggen. Ook in het door het Montaigne Centrum uit te voeren WODC-onderzoek naar juridische aspecten van algoritmische besluitvorming, is het gebruik van algoritmen in de rechtspraak een belangrijk thema. 

Welk type geschil komt voor AI in aanmerking?

Op donderdag 18 april 2019 organiseerde het Montaigne Centrum een expertbijeenkomst over het gebruik van kunstmatige intelligentie in de rechtspraak, waarbij recente onderzoeksresultaten op dit terrein werden gepresenteerd. Tijdens het seminar is met de aanwezigen van gedachten gewisseld over de kansen en gevaren van het gebruik van kunstmatige intelligentie in de rechtspraak. Daarbij werd onder andere ingegaan op de vraag welk type geschillen het eerst voor automatisering in aanmerking komt. En tot welke juridische problemen de automatisering van dit soort geschillen zou kunnen leiden. In een recente Montaigne-Blog gaat Philipsen samen met Erlis Themeli van de Erasmus Universiteit uitgebreider op dit onderwerp in.