13 november 2017

Sinds november veroveren niet-verkleurende appels de Amerikaanse markt . Het modificeren van voedsel is big business. Wat zijn de risico's?

Nooit meer bruine appels

Nieuw in de schappen: genetisch gemodificeerde appels die je in stukjes snijdt en een paar dagen kunt laten liggen, waarna ze nog steeds niet bruin zijn. In Amerika zijn ze nu te koop, bericht EOS Wetenschap. Normaal gesproken verkleuren appels omdat ze een gen hebben dat codeert voor een enzym. Het enzym zorgt ervoor dat de appel bruin wordt door blootstelling aan zuurstof. De nieuwe appel heeft het gen niet en dus ook het enzym niet. Zo blijft de appel groen.

Het genetisch modificeren van voedingswaren is niks nieuws, ook niet als het gaat om kleur. Het is al mogelijk om champginons te telen die niet bruin worden en we kunnen zelfs visfilets maken van de stamcellen van zeevruchten. De meeste van die producten hebben de supermarkten nog niet bereikt, maar als deze appels een succes worden zullen ze de weg vrijmaken voor andere gemodificeerde voedingswaren. 

Het manipuleren van zaadjes die de perfecte plant bezorgen is goud geld waard, maar is tegelijkertijd zeer kostbaar

Het modificeren van een enkel gen in een plant klinkt onschuldig, maar het kan onverwachte effecten hebben. In de lezingenreeks ‘Bij de wortel’ sprak plantenfysioloog Michel Haring (UvA) over de big business van het manipuleren van zaadjes en de gevolgen daarvan. Kwekers kunnen met behulp van gentechnologie voorspellen welke kruising nodig is om een bepaald gewas te kweken en kunnen patent aanvragen op een gen of op complete planten, zoals broccoli met een lange stengel.

Patenten geven vooral multinationals grote macht om innovaties van kleinere bedrijven de kop in te drukken. Deze patenten drukken volgens Haring dus zwaar op de innovatie en zorgen ook voor monopolievorming. “Het manipuleren van zaadjes die de perfecte plant bezorgen is goud geld waard, maar is tegelijkertijd zeer kostbaar”, zegt hij. De monopolievorming leidt tot een monocultuur, waardoor biodiversiteit afneemt.

Elke week wordt een opvallend bericht uit de actualiteit gekoppeld aan een opname uit het archief van Studium Generale - Podium voor kennis & reflectie van de Universiteit Utrecht.