26 september 2019

Moeten promovendibegeleiders een basiskwalificatie behalen?

Het succes van een promotietraject is voor een groot deel afhankelijk van de begeleider, zo blijkt uit onderzoek. Zouden promovendibegeleiders daarom een basiskwalificatie moeten behalen? Want ook al ben je zelf een goede onderzoeker, dan betekent dat niet automatisch dat je een ander kunt opleiden om ook een goede onderzoeker te worden.

Promotie aan de UU
Promotie aan de UU

De vraag over het invoeren van een bko Promovendibegeleiding stond centraal tijdens een landelijke bijeenkomst* met beleidsmakers uit alle Nederlandse universiteiten, die dagelijks te maken hebben met de ondersteuning van promovendi en hun begeleiders. De meningen liepen uiteen van ‘meteen invoeren’ tot ‘niet weer een traject waar je verplicht door een hoepel moet springen’. Maar waar iedereen het wél over eens was: het belang van het verder professionaliseren van promovendibegeleiders.

Maar hoe zou die professionalisering er dan uit kunnen zien? Welke thema’s zouden er bijvoorbeeld aan bod moeten komen in een cursus voor promovendibegeleiders? Uit de discussie met de beleidsmakers en experts kwamen drie thema’s naar voren:

  1. het verhelderen van de wederzijdse verwachtingen van begeleider en promovendus (inclusief de interne eisen van het promotietraject),
  2. het plannen van het promotietraject (inclusief de voortgangsbeoordelingen),
  3. adaptief/sensitief begeleiden (afgestemd op de leerwensen van het individu).
Presentatie Joris Veenhoven
Joris Veenhoven (O&T) deelt best practices uit zijn cursus

Ook promovendibegeleiders zelf geven aan baat te hebben bij professionalisering in de vorm van een cursus of training. Dit bleek uit de presentatie van onderwijsadviseurs Jessica Hegeman en Joris Veenhoven, die training geven aan promovendibegeleiders. Een van de belangrijkste leeropbrengsten die deelnemers aan hun cursus noemden, is het beter kunnen ‘lezen’ van promovendi en het herkennen wat zij nodig hebben om hun promotietraject succesvol af te kunnen ronden. Ook het bewust worden van het eigen handelen, het effect daarvan en mogelijke handelingsalternatieven kwamen naar voren uit de evaluaties. De toegewijde tijd om te reflecteren op de begeleidingspraktijk, de uitwisseling met collega-begeleiders en het toetsen van de handelswijze aan praktijkgerichte theorie werden daarnaast als waardevolle elementen van de training gezien.

Ook al levert het onderwerp basiskwalificatie voor promovendibegeleiders dus flinke discussie op, het belang van goede begeleiding in bijvoorbeeld de vorm van een cursus of training wordt door alle beleidsmakers onderschreven. Dit leidt hopelijk tot toename van het aantal bekwame promovendibegeleiders, en uiteindelijk natuurlijk tot meer succesvolle promotietrajecten.

* Georganiseerd door het Nederlands Expertisecentrum Promovendi Opleiding
 

Meer informatie: