13 september 2017

'De Derde Pool' is een belangrijke waterbron voor miljoenen mensen

Minimaal een derde van de gletsjers in Azië zal verdwijnen

Uitzicht gletjser
Foto van Josep Shea.

Zelfs als het klimaat slechts 1,5 graden Celsius opwarmt – zoals afgesproken in het Parijse klimaatakkoord – dan nog zal ruim een derde van de gletsjers in Azië in 2100 gesmolten zijn. Dat blijkt uit een onderzoek onder leiding van wetenschappers van de Universiteit Utrecht, dat vandaag in Nature wordt gepubliceerd. Het smelten van het ijs is problematisch, aangezien miljoenen mensen deels van het smeltwater van deze gletsjers afhankelijk zijn.

De onderzoekers gebruikten resultaten van 110 verschillende klimaatmodellen voor vier verschillende klimaatscenario’s. De resultaten zijn zorgwekkend.  Als de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 graden Celsius, dan zal ongeveer 36 procent van al het ijs in Azië voor het einde van de eeuw gesmolten zijn. De regio bevat (nu nog) zoveel ijs dat het ook wel de Derde Pool wordt genoemd. Er ligt zo’n 5000 gigaton ijs - waar je grofweg 2 miljard Olympische zwembaden mee zou kunnen vullen.

Himalaya

Met name bij de gletsjers in de Himalaya en Tibet zullen de gevolgen bij een opwarming van 1,5 graden Celsius naar verwachting goed te zien zijn. Meer dan de helft van die gletsjers zal gesmolten zijn in 2100. De onderzoekers verwachten echter dat het daar niet bij blijft.

'Dit zet de waterbeschikbaarheid in de regio sterk onder druk'

"Op dit moment ligt de wereld niet op koers om de opwarming van de aarde tot die 1,5 graden Celsius te beperken", zegt fysisch-geograaf en hoofdauteur Philip Kraaijenbrink van de Universiteit Utrecht. "Het ligt helaas meer voor de hand dat in Azië tussen de 49 en de 65 procent van het ijs voor 2100 zal smelten. Dat zet de waterbeschikbaarheid in de regio sterk onder druk."

Problematisch is vooral dat de hooggelegen gebieden in Azië veel sneller opwarmen dan het globale gemiddelde, waardoor ze erg vatbaar zijn voor klimaatverandering. Het onderzoeksteam, dat verder bestaat uit Walter Immerzeel, Marc Bierkens en Arthur Lutz, benadrukt dat er sterke lokale verschillen kunnen zijn. "Een grote gletsjertong in het noorden van Pakistan met een dikke laag puin erop zal minder snel reageren op een verandering van temperatuur dan een kleine gletsjer in het regenklimaat van Nepal", aldus onderzoeksleider Immerzeel.

Verdwijnende gletsjers zijn een groot probleem voor de miljoenen mensen die deels van het smeltwater afhankelijk zijn. "Smeltwater is slechts één aspect van de watercyclus, maar klimaatverandering heeft impact op alle onderdelen daarvan. In toekomstig onderzoek gaan we de impact van klimaatverandering op de hele waterbalans in de regio in kaart brengen, met name de extremen zoals periodes van extreme droogte of overstromingen."