5 april 2018

Meet Taalprofessor Marjo van Koppen

Taalkundige Marjo van Koppen op bezoek bij de Montessorischool Arcade. Foto: Femke Niehof
Taalkundige Marjo van Koppen op bezoek bij de Montessorischool Arcade. Foto: Femke Niehof

Op woensdag 28 maart 2018 fietsten 136 professoren van de Universiteit Utrecht naar de basisscholen van Utrecht om in de klas te vertellen over hun onderzoek en de universiteit. Taalkundige Marjo van Koppen bezocht de Montessorischool Arcade waar kinderen uit groep 6, 7 en 8 haar het hemd van het lijf vroegen. Hieronder doet Marjo verslag van haar bezoek. 

Prof. dr. Marjo van Koppen. Foto: Femke Niehof
Prof. dr. Marjo van Koppen. Foto: Femke Niehof

Taalverwondering

“Een van de voordelen van professor zijn aan de Universiteit Utrecht is dat je mee mag doen met Meet the Professor. Het leek me altijd al leuk om naar een basisschool te gaan om de verwondering die ik heb over taal te delen met kinderen. Dat viel niks tegen.”

Taal is belangrijk

“De kinderen ontdekten eerst door een spelletje dat het moeilijk is om een boodschap over te brengen zonder taal te gebruiken. Taal is dus blijkbaar heel belangrijk voor mensen. Het is ook heel moeilijk om activiteiten te bedenken waarbij je geen taal gebruikt: zelfs als je droomt gebruik je taal. We bespraken waarom je taal zou bestuderen. De kinderen in de klas kwamen met prachtige redenen: om kinderen beter taal te leren, om te snappen hoe het kan dat sommige kinderen twee talen spreken voordat ze naar school gaan, om te zien wat dialecten nou eigenlijk zijn, om mensen met taalproblemen te helpen.”

Dierentaal en mensentaal

“Vervolgens keken we naar het verschil tussen dierentaal en mensentaal. Iedereen was het over eens dat als je thuiskomt van school je moeder meteen vraagt: hoe was ‘t op school? (Het klonk als uit een mond). De kinderen die een hond, een poes of een konijn hadden wisten te vertellen dat die wel kunnen zeggen hoe lief ze je vinden, of dat ze honger hebben of naar buiten willen, maar nooit hoe het op school was.”

Foto's: Femke Niehof
Foto's: Femke Niehof

Pizzaraket

“Om te ontdekken hoe rijk het Nederlands eigenlijk is gingen we zelf woorden maken. Er kwamen prachtige nieuwe woorden die de kinderen zelf hadden gemaakt: een pizzaraket (een raket gemaakt van pizza), boekennagellak (nagellak voor boeken), sterrensneeuw (sneeuw gemaakt van sterren) en kattenstaartencolasnoepjes (colasnoepjes in de vorm van kattenstaarten). De kinderen ontdekten al snel dat onze taal zich niet alleen goed leent om nieuwe woorden te bouwen, maar dat die woorden ook een patroon volgen: een pizzaraket is immers een soort raket en niet een soort pizza en een kattenstaart is een soort staart en niet een soort kat. Het is het laatste woord wat bepaalt wat voor soort het nieuwe woord is. Een knappe ontdekking, die onze eerstejaarsstudenten bij Nederlands vaak pas voor het eerst horen.”

Honderden vragen

“De kinderen hadden nog honderden andere vragen: hoe lang ben je? wat verdien je? heb je altijd een toga aan? zijn alle wetenschappers professoren? Als professoren onderzoek doen en studenten ook wat is dan het verschil tussen die twee? Heeft u kinderen? Wilde u professor worden toen u klein was? etc. etc. De kinderen waren razend enthousiast en deden enorm goed mee.

Ontploffingen

“Maar, onder het motto "je kan ze niet allemaal voor je winnen" was er een jongetje dat een uur beteuterd in een hoekje heeft gezeten en toen ik m vroeg wat er was zei hij: "Ik had liever een professor met ontploffingen gehad". Volgend jaar beter?”

Volgend schooljaar is Meet the Professor op woensdag 27 maart 2019.

 

Taalkundige Marjo van Koppen op bezoek bij de Montessorischool Arcade. Foto: Femke Niehof
Taalkundige Marjo van Koppen op bezoek bij de Montessorischool Arcade. Foto: Femke Niehof