Maatschappelijke programma’s betaald voetbal dragen bij aan gezondheid

Deelname aan maatschappelijke programma’s van betaald voetbalorganisaties draagt aantoonbaar bij aan verbetering van de ervaren fysieke, sociale en mentale gezondheid. Dat blijkt uit de impactrapportage die de Universiteit Utrecht voor het vierde seizoen op rij heeft gemaakt samen met de VriendenLoterij Eredivisie en Keuken Kampioen Divisie. De twee divisies hebben samen met alle 34 betaald voetbalclubs hun maatschappelijke koers dit seizoen verscherpt om daarmee bij te dragen aan het gezondheidsvraagstuk in Nederland. De onderzoekers van de Universiteit Utrecht bestudeerden hoe clubs hun maatschappelijke programma’s precies invullen en wat de betekenis daarvan is voor deelnemers.  Zij onderzochten daarnaast ook hoe betaald voetballers zich verhouden tot de maatschappelijke inzet van hun club.

De samenwerking tussen het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht en de Eredivisie CV en de Coöperatie Eerste Divisie leidt voor het vierde seizoen op rij tot een uitgebreide impactrapportage. Hierin staan cijfers en verhalen over de maatschappelijke impact van het betaald voetbal centraal. In de monitoring van de maatschappelijke impact zijn het afgelopen seizoen voor het eerst inzichten verzameld over de bijdrage van voetbalprogramma’s aan Positieve Gezondheid. “Positieve Gezondheid” is een term die in het zorgdomein veelvuldig wordt gebruikt en de nadruk legt op het vermogen van mensen om zich aan te passen aan fysieke, emotionele en sociale uitdagingen, en daarbij zoveel mogelijk eigen regie te voeren.

Toegenomen Positieve Gezondheid

Deelnemers aan maatschappelijke programma’s van de betaald voetbalorganisaties, zoals bijvoorbeeld Fit met FC Groningen en PSV Vitality, vulden vóór en na deelname een vragenlijst in, waarin zij hun gezondheid beoordeelden op de zes dimensies van Positieve Gezondheid: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. De resultaten van seizoen 2024/’25 zijn veelbelovend: deelnemers ervaren gemiddeld genomen een significante verbetering op alle zes de dimensies. Ze voelen zich fitter, ervaren meer verbondenheid, hebben meer plezier en balans, en kijken met meer vertrouwen naar de toekomst.

Volgens onderzoeker Stef Van Der Hoeven benadrukken de omvang van de effecten en de significante verbeteringen op de dimensies van Positieve Gezondheid dat voetbal niet alleen impact heeft in de negentig minuten op het veld, maar ook daarbuiten. Het grootste effect wordt bovendien gerealiseerd op de dimensie lichaamsfuncties, wat betekent dat deelnemers zich na afloop van het programma gezonder, fitter en fysiek actiever gaan voelen. 

Maatschappelijk betrokken en bevlogen spelers

Naast de betekenis die maatschappelijke programma’s hebben voor deelnemers, is er onderzocht hoe betaald voetballers zich verhouden tot de maatschappelijke inzet van hun club. Dat maatschappelijke inzet van betaald voetballers zou afleiden van hun sportieve focus, blijkt een mythe. Bijna 90% ervaart dat hun maatschappelijke inzet niet ten koste gaat van hun sportieve focus.

Een steekproef van 193 spelers, actief in de VriendenLoterij Eredivisie of de Keuken Kampioen Divisie, laat zien dat zij zeer positief oordelen over de maatschappelijke rol van de club en hun inzet daarvoor. Bijna vier op de tien spelers doet twee tot drie keer per seizoen mee aan maatschappelijke activiteiten, terwijl ruim een derde zich zelfs nóg vaker inzet. Zij geven clinics, bezoeken scholen, ondersteunen goede doelen of inspireren jongeren in hun wijk –  momenten waarop de kracht van voetbal zichtbaar wordt als verbindende taal. 

Het merendeel van de spelers vindt dat het belangrijk is dat de club zich inzet voor de samenleving en dat maatschappelijke betrokkenheid erbij hoort voor voetballers, ongeacht persoonlijke voorkeur. Ook los van de maatschappelijke initiatieven van de club, wil bijna 70% van de spelers graag evenveel als nu betekenen voor maatschappelijke thema’s. Meer dan een kwart wil zelfs méér betekenen. 

Bovendien laten de resultaten zien dat hoe sterker voetballers het gevoel hebben dat hun club zich inzet voor relevante thema’s in de regio, hoe meer zij zich energiek, toegewijd en betrokken voelen bij hun werk. Dit suggereert volgens projectleider Maikel Waardenburg dat de maatschappelijke inzet van de club een betekenisvolle rol speelt in de bevlogenheid van spelers en daarmee ook positief kan uitwerken voor hun sportieve prestaties. 

Meer informatie

Lees voor meer informatie het volledige impactrapport of neem contact op met Maikel Waardenburg: m.waardenburg@uu.nl.