19 januari 2018

Lerarentekort aanpakken met Werfkracht

Er is al jarenlang een lerarentekort, maar er is nog maar weinig onderzoek gedaan naar wat werkt om meer studenten aan te trekken voor de lerarenopleiding. Met het project ‘De werfkracht van het leraarschap in de bètavakken’ probeert het Freudenthal Instituut zowel een bijdrage te leveren in het aanpakken van het lerarentekort, als ook onderzoek te doen naar wat werkt.

Bètadidactiekproject

Het Werfkracht project is onderdeel van het bètadidactiekproject ‘Versterking vakdidactiek in de bètawetenschappen’ (IMPULS). In dit project participeren de Universiteiten van Twente, Leiden, Delft, Groningen en Utrecht, waarbij ieder een eigen focus heeft. In Twente willen ze het onderzoek dichterbij leerlingen brengen, en ontwikkelen daarom nieuwe lesmaterialen over vernieuwend onderzoek. Groningen, Leiden en Delft werken samen aan het versterken van de educatieve minor.

Werfkracht

De invulling van Utrecht aan het project is Werfkracht: het zichtbaar maken van het lerarenberoep bij bachelorstudenten van de tekortvakken natuurkunde, wiskunde, scheikunde en informatica, om zo meer studenten de lerarenopleiding in te krijgen. “We hebben het idee dat veel bachelorstudenten eigenlijk niet of nauwelijks de lerarenopleiding op het netvlies hebben. Ondanks dat het aantal studenten in de bacheloropleiding bij de tekortvakken gestegen is de afgelopen jaren, zie je niet dat er meer studenten kiezen voor het leraarschap,” vertelt Joke Daemen, projectleider bij Werfkracht. Daarom organiseert Werfkracht (op dit moment) een vijftal onderwijsactiviteiten voor deze studenten, en onderzoeken ze wat het effect daarvan is.

Werfkracht activiteit 1: Gastcolleges

De mogelijkheden om onderwijsactiviteiten binnen het curriculum van bacheloropleidingen aan te bieden is helaas beperkt. Wat wel een optie is, die voor wiskunde gerealiseerd is, is een gastcollege over leraarschap geven in een cursus die gericht is op beroepsoriëntatie.

Werfkracht activiteit 2: Bachelorscriptie

Er worden gesprekken gevoerd met de onderwijsdirecteuren, om studenten structureel de mogelijkheid te bieden om hun bachelorscriptie te schrijven op een meer educatief vlak, waarbij er zowel aandacht is voor vakdidactiek als vakinhoud.

Werfkracht activiteit 3: Studentassistenten

Er is een groep van elf studentassistenten die allerlei klussen krijgen die met het leraarschap te maken hebben en de leuke kant van het beroep laten zien. Ze assisteren bijvoorbeeld bij onderwijsconferenties, U-Talent modules en olympiades. Ook gaan ze naar scholen om te observeren en leerlingen en docenten te interviewen, bijvoorbeeld in het kader van onderzoek naar escaperooms in het onderwijs.

Werfkracht activiteit 4: Escaperoom

In februari 2018 komt er een wedstrijd waarbij bachelorstudenten de opdracht krijgen om een escaperoom-activiteit te ontwerpen voor leerlingen in het voortgezet onderwijs. “Het doel is dat de studenten bezig zijn met het bedenken van opdrachten voor leerlingen, en daarmee de doelgroep iets meer in zicht krijgen, maar ook zien dat het een optie kan zijn die op school uitgevoerd kan worden. Als het lukt, gaan we er ook echt mee naar de scholen of U-Talent,” aldus Daemen.

Werfkracht activiteit 5: Voorlichting

Tot slot zorgen ze er bij Werfkracht voor dat de lerarenopleiding meer prominent aanwezig is bij voorlichtingsactiviteiten voor leerlingen en studenten.

Onderzoek

Om de effecten te onderzoeken van de onderwijsactiviteiten, wordt in het Werfkracht project onderzocht in hoeverre de houding van studenten ten aanzien van het leraarschap verandert wanneer ze met de activiteiten bezig zijn geweest. Álle bachelorstudenten krijgen jaarlijks een online enquête die gaat over hun attitude t.o.v. het leraarschap, zodat de veranderingen in hun attitude gemonitord kunnen worden. Studenten die deel nemen aan één van de onderwijsactiviteiten, worden via diepte-interviews extra gemonitord.  

Het leukste aan het project

Al met al een belangrijk project. Maar wat is het leukste aan het project? Daemen: “Wat ik het leukste aan het project vind, is echt gewoon de sterretjes in de ogen bij de studentassistenten als ze met leerlingen aan de slag geweest zijn of met elkaar leuke dingen doen. Bijvoorbeeld het onderzoek naar de escaperooms in VO-klassen, daar kwamen ze zo enthousiast van terug, dat vonden ze geweldig om te doen. Studenten vinden het leuk om naar scholen te gaan, en om die verantwoordelijkheid te krijgen en ook te dragen.”

 

Auteur: Miranda Overbeek (Freudenthal Instituut)

Foto's: Ivar Pel