15 december 2015

Leraren gebaat bij teams, netwerken en academische opleiding

Vooral een academische opleiding draagt bij aan het professioneel vermogen

Leraren die werken in teams, gebruikmaken van netwerken en zich blijven scholen, staan professioneel sterker in hun schoenen. Ook helpt een coachende leidinggevende leraren makkelijker met eisen om te gaan. Hoe meer leraren beschikken over dit professioneel vermogen, hoe beter dat is voor de onderwijskwaliteit van de school. Dit blijkt uit het onderzoeksrapport Professioneel vermogen in het primair onderwijs van het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) dat vorige week werd gepresenteerd. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) en maakt deel uit van het grotere onderzoeksproject ‘Ongemak van Autonomie: Sturen van onderwijskwaliteit in het primair onderwijs’.

Professioneel vermogen is de manier waarop leraren proactief omgaan met lastige omstandigheden. ‘Leraren worden geconfronteerd met allerlei eisen, van kinderen in de klas, de Inspectie, wensen van de schoolleiding en vragen van ouders’, zegt hoogleraar publiek management Mirko Noordegraaf. ‘Leerkrachten met veel professioneel vermogen anticiperen op problemen, leggen dilemma’s bloot, kunnen afwegingen maken tussen verschillende eisen die aan hen worden gesteld, zeggen wat ze vinden en komen voor zichzelf op.’ Het professioneel vermogen is van invloed op de onderwijskwaliteit en op de vitaliteit en gezondheid van leraren. Hoe meer leraren op een school beschikken over dit vermogen, hoe beter de prestaties van een school.

Teams, netwerken en een academische opleiding

Uit een enquête onder leraren en hun leidinggevenden in het primair onderwijs blijkt dat leraren matig vermogend zijn; op een 7-punt schaal scoren ze gemiddeld een 3,5 voor professioneel vermogen. Leraren die echter gebruikmaken van interne (collega’s, teams) en externe netwerken (oud-studiegenoten, andere leraren), die gemotiveerd zijn en zich bijscholen of een academische opleiding volgen, zetten hun professioneel vermogen meer in.

Scholing, samenwerking en met anderen onderwijsideeën uitwisselen in netwerken verruimt het blikveld. Vooral een academische opleiding echter draagt bij aan het professioneel vermogen. De basiskennis die leraren op de Pabo krijgen, maakt geen verschil. En ook de hoogte van het loon is niet van invloed op het professioneel vermogen. Wel maakt het uit of je parttime of fulltime werkt; leraren met een fulltime baan voelen zich meer ‘vermogend’.

Meer informatie

Namens het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) werkten prof. dr. Mirko Noordegraaf, dr. Nina van Loon, Madelon Heerema MSc. en Marit Weggemans MSc. aan het onderzoek mee. Het onderzoek sluit aan bij het focusgebied Professional Performance van de Universiteit Utrecht.

Meer informatie en het volledige onderzoeksrapport? Ga naar de website van NRO.