Leergang Sociaal Ondernemen, programma voor zakelijke en persoonlijke groei

Sinds 2021 kunnen ondernemers de Leergang Sociaal Ondernemen (LSO) volgen aan de Universiteit Utrecht (UU). Deze parttime executive opleiding staat in het teken van theoretische, praktische en persoonlijke verdieping en helpt sociaal ondernemers op te schalen en de bedrijfsvoering naar the next level te brengen.

De opleiding is ontstaan in 2010 en wordt sindsdien aangeboden en doorontwikkeld in samenwerking met een aantal academische partners. De laatste vier jaar draaide de leergang aan Nyenrode Business University en is sinds 2021 ondergebracht bij de leerstoel Sociaal Ondernemen van de UU en hoogleraar Social Entrepreneurship Niels Bosma.

Nicole Verhoeven
Nicole Verhoeven, founder en facilitator van LSO

Werken aan je bedrijf

Het is eenjarig academisch programma. 'Ook dat maakt deze leergang uniek en onderscheidend,' legt Nicole Verhoeven, founder en facilitator van de Leergang Sociaal Ondernemen, uit. 'Het relatief lange traject geeft deelnemers de kans zich volledig te ontwikkelen binnen alle vlakken van het ondernemen. Ze focussen in dit jaar enerzijds op persoonlijk leiderschap en anderzijds op het werken aan een duurzame business case.

De ondernemers hebben tijd om áán hun bedrijf te werken, in plaats van er in. Er is tijd om uit te zoomen, te ontwikkelen, toe te passen en te reflecteren. Hierin speelt de kracht van de groep en het groepsproces ook een belangrijke rol. Aan het einde van het jaar heeft iedere ondernemer stappen gezet en is geen bedrijf meer hetzelfde.'

Aan het einde van het jaar heeft iedere ondernemer stappen gezet en is geen bedrijf meer hetzelfde.

Multidisciplinaire aanpak

'Bij de ontwikkeling en uitvoering van het programma willen we altijd verschillende disciplines betrekken. Twee voor ons belangrijke partners zijn de Universiteit Utrecht en PwC (PricewaterhouseCoopers). Samen vormen ze als het ware theorie en praktijk. De UU levert een grote bijdrage in de vorm van onder meer hoogleraren die zelf het thema omarmd hebben en vanuit hun eigen expertise doceren. Dit vertaalt zich in onderwijsontwikkeling, onderzoek en diverse initiatieven op dit kennisgebied.

PwC draagt onder andere bij met hun expertise uit de praktijk. Om de leergang voor social enterprises toegankelijk te maken stelt PwC daarnaast beurzen beschikbaar. PwC doet wat ze zeggen als het gaat om sociaal ondernemen. Zo is het bijvoorbeeld al jaren beleid om jaarlijks 20.000 uur pro-bono advies te geven.'

Niels Bosma
Niels Bosma, hoogleraar Social Entrepreneurship

Kennis en praktijk

Niels Bosma, is eveneens enthousiast over de samenwerking. 'Wij besteden als Universiteit Utrecht al sinds 2013 multidisciplinair aandacht aan het onderwerp sociaal ondernemen in onderwijs en onderzoek. Als eerste universiteit van Nederland hadden wij een leerstoel Sociaal Ondernemen. Je mag dus gerust zeggen dat het onderwerp bijzonder bij ons leeft.

Toen we met elkaar in gesprek raakten over de programmering vonden we in elkaar de perfecte match. Voor ons was het ideaal dat de leergang al – voor zover dat mogelijk is in een zich steeds ontwikkelende sector – ontwikkeld en beproefd was, voor hen was het ideaal dat de leergang onmiddellijk ingebed kon worden in ons bestaande onderzoek en onderwijs.

Wij dragen niet alleen kennis over, de ondernemers geven ook veel terug uit de praktijk.

Vanuit de universiteit drukken we een eigen signatuur op de leergang door docenten toe te voegen, de LSO geeft ons veel dieper en intensiever contact met sociaal ondernemers. Het is een uitwisseling van kennis en informatie. Wij dragen niet alleen kennis over, de deelnemende ondernemers geven ook veel terug uit de praktijk.

Nikki Molenaar
Nikki Molenaar, Senior manager Corporate Sustainability, PwC

Positieve impact

PwC is sinds 2017 betrokken bij de leergang. 'Via het supporten van sociaal ondernemers dragen wij bij aan de transformatie naar de nieuwe economie. Sociaal ondernemers hebben een maatschappelijke missie en helpen belangrijke maatschappelijke problemen oplossen,' begint Nikki Molenaar, Senior manager Corporate Sustainability bij PwC. 'Dat loopt parallel aan de doelstellingen van PwC, en we vinden het belangrijk en mooi dat wij daar een bijdrage aan kunnen leveren.

Dat doen we op twee manieren. Vooral door het professionaliseren van de bedrijfsvoering en hun financiële bedrijfsmodel helpt PwC sociaal ondernemers opschalen. Het waarderen van de onderneming helpt sociaal ondernemers bijvoorbeeld wanneer ze financiering willen vragen bij een bank. Ook geven wij workshops zoals Business Process Management, zeer waardevol voor ondernemers die willen opschalen.'

'Bij PwC organiseren we Brainshakes, waar een aantal ondernemers uit de LSO deel aan hebben genomen. Een ondernemer pitcht hierbij zijn of haar onderneming en legt een casus voor. Tijdens deze sessies geven professionals van PwC in een brainstorm setting suggesties om de vraag van de sociaal ondernemer te beantwoorden of tot een oplossing te komen waar de ondernemer mee verder kan.'

Sociaal ondernemers ondersteunen en verder helpen om maatschappelijke impact te maken.

Win-win

'PwC is ingestapt bij de LSO omdat we een gezamenlijk doel hebben: sociaal ondernemers ondersteunen en verder helpen om maatschappelijke impact te maken. Op deze manier kunnen we een directe en indirecte bijdrage leveren aan de maatschappij. Het is een win-win situatie. De ondernemer kan gebruik maken van onze kennis en netwerk, en tegelijkertijd maken wij – tijdelijk – onderdeel uit van het innovatieve ecosysteem dat een ondernemer opbouwt. Dat geeft ons de mogelijkheid nieuwe contacten te leggen en ons netwerk uit te breiden.'

'Daarnaast is het geweldig leuk deze mensen te helpen en hun vragen te beantwoorden. Het zijn vaak heel specifieke casussen die om specifieke skills vragen. Op deze manier maken wij ons nieuwe vaardigheden eigen die in de toekomst altijd van pas kunnen komen.'

Niels besluit: ‘Het eerste jaar ging prima, ondanks de uitdagingen die corona met zich meebracht. De groei die mensen doormaken als ondernemer, maar ook hun persoonlijke ontwikkeling is heel mooi om te zien. Als ze die kennis en vaardigheden vervolgens meenemen naar de praktijk en deze ook overdragen op anderen, is wat ons betreft het doel helemaal bereikt.’ 

Toekomstplannen

'Hoe we de toekomst zien?’ Nicole: 'We willen een breder aanbod creëren, bijvoorbeeld gericht op het herkennen van onbewuste patronen bij ondernemers om het leiderschap te versterken. En we richten ons ook op de intrapreneurs, ondernemende managers die impact maken binnen een grotere organisatie. Sociaal ondernemen is altijd in beweging, en daarin blijven wij meebewegen om de deelnemers een zo actueel, rijk en boeiend programma te geven als we kunnen.'