Kittens besmet met hoogpathogene vogelgriep H5N1 in Nederland
Duiding, vervolgacties, adviezen voor de praktijk en eigenaren
Op 19 november 2025 zijn twee kittens van ongeveer 2 maanden oud positief getest op hoogpathogene vogelgriep (HPAI), H5N1. Dit is de eerste bekende casus van zo’n besmetting bij katten in Nederland. In verschillende andere landen zijn wel eerder besmettingen gemeld. Experts van de faculteit Diergeneeskunde en andere organisatie hebben een nieuwsbrief opgesteld voor dierenartsen met duiding en adviezen.
De kittens kwamen uit een nest dat eind augustus 2025 geboren is. De eigenaar heeft aangegeven dat de moederkat eind oktober een karkas van een wilde vogel heeft meegenomen en dat de kittens deze waarschijnlijk hebben opgegeten. Mogelijk dat deze vogel besmet was met vogelgriep en dat de kittens op die manier geïnfecteerd zijn geraakt. Op basis van de genoomanalyse blijkt dat het virus een hoogpathogeen H5N1-virus is.
De NVWA heeft de lokale GGD geïnformeerd over de situatie. Zij hebben contact gehad met de eigenaren van de kittens. Niemand van de betrokken personen heeft klachten ontwikkeld. De incubatietijd is inmiddels verstreken dus de verwachting is dat de betrokken personen ook geen klachten meer gaan ontwikkelen.
Wel eerder antilichamen gevonden
Het is bekend dat katten, net als andere zoogdieren, vogelgriep kunnen krijgen. In Nederland is het virus gevonden in onder andere vossen. In verschillende andere landen zoals Polen, Frankrijk, Verenigde Staten en Zuid-Korea, zijn eerder meldingen geweest, waarbij katten verschijnselen vertoonden passend bij vogelgriep en dood zijn gegaan aan het virus. In februari 2025 zijn in België twee katten met vogelgriep besmet geraakt.
Dit is de eerste keer dat het HPAI H5N1 virus is aangetoond bij een Nederlandse kat. In onderzoeken van de faculteit Diergeneeskunde zijn bij Nederlandse katten wel eerder antilichamen aangetoond tegen H5 aviaire influenza. In het eerste onderzoek werden bij 11,8% van zwerfkatten in de periode van 2020-2023 H5 antilichamen aangetoond. In het tweede onderzoek in de periode januari-augustus 2024 werd bij 2,8% van huiskatten die buitenkomen H5 antilichamen aangetoond. Vergelijkbare percentages werden gevonden bij honden in de periode van 2021-2023: bij 13,3% van de jachthonden en 3,7% van de huishonden werden antilichamen tegen H5 aviaire influenza aangetoond. Deze honden en katten vertoonden geen verschijnselen passend bij vogelgriep en er werd ook geen genetisch materiaal van het HPAI H5N1 virus gevonden in deze honden en katten.
Adviezen voor eigenaren
Voor diereigenaren geldt dat het verstandig is om contact van huisdieren met (dode) wilde vogels zoveel mogelijk te beperken, zeker als er in de omgeving sprake is van vogelgriepvirus besmettingen bij wilde vogels. Honden kunnen in dat geval beter aangelijnd worden en katten, waar mogelijk, binnengehouden worden.
Overdracht van vogelgriep tussen dieren binnen een huishouden is onwaarschijnlijk, maar kan niet uitgesloten worden. Het is daarom raadzaam om een ziek dier zoveel mogelijk apart te houden van andere dieren in het huishouden.
Overdracht van vogelgriep van huisdieren naar mensen is nog niet beschreven, maar het advies is wel om algemene hygiënemaatregelen te treffen bij het hanteren van zieke huisdieren. Eigenaren wordt geadviseerd de dieren binnen te houden zolang ze ziek zijn en handen te wassen na contact met het dier. Verder wordt het afgeraden om zich te laten likken door het dier en om het dier in bed te laten slapen.