Joop Schippers over een leven lang leren en ontwikkelen

Vorige week had ik de eer en het genoegen een verhaal te mogen houden bij de inspiratiemiddag die ROC Midden Nederland, de Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht gezamenlijk hadden georganiseerd over Onderwijs voor Professionals (OvP), ook wel aangeduid als een leven lang leren en ontwikkelen (LLL/LLO). Die samenwerking verdient als zodanig al een pluim: de behoefte aan aanvullende kennis en vaardigheden gedurende de levensloop van werkenden houdt zich niet aan de grenzen die de onderwijssector heeft bedacht tussen verschillende onderwijsvormen.

Onderwijs op het terrein van LLL/LLO dient verschillende doelen. In de eerste plaats is er het aanvullen van kennis en vaardigheden van de vergrijzende beroepsbevolking. 

‘Vroeger’ liep die aanvulling voornamelijk via de instroom van jongeren vanuit het onderwijs waar zij de nieuwste kennis hadden opgedaan en hadden geleerd met de nieuwste procedés en de nieuwste materialen te werken. Gaandeweg is de groep ouderen binnen de beroepsbevolking groter geworden en zullen ook zij zich die nieuwe kennis eigen moeten maken.

Daarnaast lijkt de technologische ontwikkeling te versnellen. Dat betekent dat bestaande kennis eerder verouderd is dan vroeger en je dus ook eerder actief op zoek moet naar nieuwe kennis en vaardigheden dan de vorige generaties. Een derde factor is dat individuen steeds langer moeten werken. Ook in dat opzicht wordt zeventig het nieuwe zestig. Maar dat betekent ook dat mensen van tijd tot tijd behoefte hebben aan een ‘opfrisbeurt’, zeker ook als zij halverwege hun levensloop een carrièreswitch willen maken, bijvoorbeeld vanuit de zorg naar het onderwijs of vanuit het bankwezen naar de horeca. Ook dan is om- en bijscholing hard nodig. Tenslotte zien we dat de beroepsvereisten her en der stijgen. Of je nu in de kinderopvang werkt, bij de politie of in de zorg of de techniek: veel werk is de afgelopen jaren ingewikkelder geworden. Steeds mondiger burgers, cliënten, ouders, patiënten en studenten – ze stellen hogere eisen aan hoe ze ‘bediend’ willen worden en dat betekent dat tal van beroepsbeoefenaren meer pijlen op hun boog zullen moeten hebben dan in het verleden het geval was. Ook daar heeft LLL/LLO een (nuttige) functie.

Om die verschillende doelen te dienen is bij het aanbieden van LLL/LLO-activiteiten maatwerk nodig en goed luisteren naar de behoefte van de potentiële deelnemers. Die hebben – op basis van hun werkervaring – ook zelf wat te bieden. Dus co-creatie samen met de deelnemers lijkt effectiever dan alleen zenden vanuit het onderwijs. Dat maakt OvP een lastige, maar tegelijk ook uitdagende en interessante klus die voor elke onderwijsinstelling steeds meer tot hun ‘core business’ zal gaan behoren.