19 januari 2018

Johanneke Kamps in de media over satanisme in Zambia

Gemeenteleden in een kerk in Lusaka die aan het bidden zijn tegen de machten van het kwaad. © Johanneke Kamps
Gemeenteleden in een kerk in Lusaka die aan het bidden zijn tegen de machten van het kwaad. © Johanneke Kamps

In Zambia doen er allerlei verhalen de ronde over de duivel en zijn menselijke helpers: satanisten. Johanneke Kamps verbleef zes jaar in Zambia, waar ze met predikanten en ex-satanisten sprak over dit fenomeen. Maandag 15 januari promoveerde ze op haar onderzoek naar satanisme in Zambia. Ze sprak over haar onderzoek in radioprogramma Bureau Buitenland (12 januari), met het Nederlands Dagblad (13 januari) en het Reformatorisch Dagblad (17 januari).

Johanneke Kamps
Johanneke Kamps

Hekserij

Veel Zambianen zijn bang voor satanisten, die kwaad en ongeluk zouden verspreiden onder de bevolking. Hoe komt het dat die verhalen zoveel overtuigingskracht hebben? Dat heeft onder andere te maken met het geloof in hekserij, dat in de Zambiaanse cultuur te vinden is, vertelt Kamps. Satanisten zijn eenzelfde soort figuren die kwaad doen.

Ervaringen van desillusie

Maar een andere belangrijke factor is de populariteit van de pinksterkerken. Kamps: "Het hele idee van satanisten kan alleen bestaan in een context waar pinksterkerken erg aanwezig zijn. Zij hebben de theologie van een oorlog tussen Satan en God. Tegelijk leven veel Zambianen in onzekerheid. Op materieel niveau, ze vragen zich af hoe ze de week doorkomen met hun salaris, maar ook op spiritueel niveau. Zijn ze wel een goed christen, of zijn ze stiekem satanist? Veel Zambianen hadden andere verwachtingen van de modernisering van hun land. Die onzekerheid is een vruchtbare voedingsbodem voor die verhalen. Verhalen over satanisme geven betekenis aan hun ervaringen van desillusie."