29 mei 2015

Jan Luiten van Zanden: "veel natuur juist behouden dankzij economische groei"

 

Prof. dr. Jan Luiten van Zanden (Economische en sociale geschiedenis) gaf op 27 mei de Westhoff-lezing aan de Radboud Universiteit Nijmegen, getiteld 'Is er nog hoop voor de natuur? Een economisch-historische kijk op de langetermijnontwikkeling van biodiversiteit'. Trouw publiceerde die dag een artikel waarin Van Zanden en zijn tegenspreker Martijn van der Heide (Wageningen UR) hun standpunten uiteenzetten.

Prof. dr. Jan Luiten van Zanden. Foto: Ed van Rijswijk

Dat de Veluwe niet is volgebouwd en we niet allemaal in flats wonen, is volgens Van Zanden te danken aan het feit dat de economische groei sinds de laatste decennia van de 19e eeuw de bevolkingsgroei heeft afgeremd. Ook door de intensieve landbouw is er veel ruimte gewonnen: er is minder oppervlak nodig om méér voedsel te verbouwen. Van Zanden betoogt ook dat de welvaart ervoor zorgde dat mensen een positievere houding ten aanzien van de natuur ontwikkelden, wat bijvoorbeeld in 1905 tot de oprichting van Natuurmonumenten leidde.

Van Zandens opponent Martijn van der Heide pleit ervoor om niet de ruimte voor landbouw te verkleinen en die voor natuur te vergroten, maar om kleinschalige landbouw en natuur juist te integreren. Hij geeft aan dat daar ook economische argumenten voor zijn. Van Zanden vindt dit een "te romantisch" beeld. "We moeten vooruit en nieuwe natuur ontwikkelen."

De jaarlijkse Westhofflezing is vernoemd naar prof. dr. Victor Westhoff, de invloedrijkste naoorlogse natuurbeschermer in Nederland. Dit was de 17e keer dat de lezing werd gehouden.