19 juni 2018

Bedenkingen van ethicus Jan Vorstenbosch bij wet voltooid leven

Is het wel wenselijk om een doodswens openbaar te bespreken?

© iStockphoto.com

Met het wetsvoorstel over 'voltooid leven zal er een publieke ruimte worden geopend waarin een vergelijking van 'levenseindeverhalen' van 75-plussers mogelijk wordt. Ethicus dr. Jan Vorstenbosch vraagt zich in Trouw af of het wel wenselijk is om zulke doodswensen uit de individuele sfeer te halen en in een publieke, institutionele regeling op te nemen. Het essay is een bewerking van zijn Ethische Annotatie: De discussie over een ‘Voltooid-Leven’-Wet.

Dr. Jan Vorstenbosch
dr. Jan Vorstenbosch

In bepaalde gevallen is hulp bij zelfdoding volgens hem weliswaar moreel gerechtvaardigd, maar het legaliseren van niet-medisch gemotiveerde doodswensen via een wet is problematisch. Vooral voor 75-plussers zal zo'n wet grote gevolgen hebben, meent Vorstenbosch. Als het een keuze wordt om te sterven, wordt het ook een keuze om verder te leven. "Zo maar verder leven kan dan het karakter krijgen van een relatief willekeurige wens, waarvoor je je als oudere evenzeer moet rechtvaardigen als een ander voor een doodswens," zegt Vorstenbosch.

Doorleven niet langer vanzelfsprekend

Doorleven wordt zo geen vanzelfsprekende keuze meer, zeker niet als er druk op die keuze van ouderen komt te staan door bijvoorbeeld klimaatverandering of te weinig geld voor het zorgstelsel. "Door toenemende rechtvaardigingsdruk kunnen mensen zichzelf overbodig, of hun bestaan als zinloos gaan voelen. Het aanbieden van stervenshulp kan het normaal maken dat je je leven beëindigt, als je bijvoorbeeld tot last bent voor je omgeving of voor de samenleving."