2 juni 2017

Interview met Margreet van Es: stereotypen over moslima's kloppen niet

© iStockphoto.com/danefromspain
© iStockphoto.com/danefromspain

Het stereotiepe beeld van de moslima als onderdrukte vrouw is hardnekkig. Dr. Margreet van Es (Religiewetenschap) stelt in een interview met Brandpunt+ (24 mei) dat veel moslimvrouwen zichzelf niet herkennen in dat stereotype en dat hun identiteit veel veelzijdiger is.

Het stereotiepe van de onderdrukte moslimvrouw werd sinds de jaren negentig, en vooral sinds de aanslagen op de Twin Towers op 11 september 2001 steeds sterker, maar tegelijkertijd groeide daarmee de behoefte onder moslimvrouwen om tegen die stereotiepe beeldvorming in te gaan, zegt Van Es. Veel van hen hebben het gevoel dat ze gereduceerd worden tot hun moslim zijn, terwijl het slechts een klein onderdeel is van een veel grotere identiteit.

Dr. Margreet van Es
Dr. Margreet van Es

Media

Een belangrijke rol is volgens Van Es weggelegd voor de media: die beginnen langzaam in te zien dat de beeldvorming tot nog toe betrekkelijk eenzijdig is geweest, en die proberen nu actief een diverser beeld van de moslimvrouw weer te geven.

De geëmancipeerde moslima

Hoewel dat volgens Van Es een mogelijke oplossing is, waarschuwt ze er tegelijkertijd voor dat media ervoor moeten waken het stereotype niet in stand te houden door als tegenreactie alleen verhalen te vertellen over de altijd blije, feministische en 'geëmancipeerde' moslimvrouw. "Het meten of vrouwen wel of niet onderdrukt worden, is nogal problematisch. Want niemand is honderd procent geëmancipeerd of wordt voor de volle honderd procent onderdrukt. Met zo’n stempeltje ‘geëmancipeerd’ zeg je eigenlijk: goh, gefeliciteerd, je bent geëmancipeerd en dus Nederlands genoeg."

Moeilijk, maar niet hopeloos

Van Es pleit dan ook vooral voor verhalen over moslimvrouwen waarin ze niet gereduceerd worden tot wel of niet geëmancipeerd, maar voor een brede beeldvorming waarin verhalen verteld worden door en over moslimvrouwen die niet over hun religie of emancipatie gaan. Ondanks de langzame verandering is het stereotiepe beeld van de moslima als slachtoffer van een onderdrukkende patriarchale cultuur en religie nog altijd hardnekkig, maar Van Es blijft hoopvol voor de toekomst: "Ik zie dat die pogingen om een ander, realistischer beeld te geven, op de lange termijn wel slagen. Het is moeilijk, maar niet hopeloos."