Nieuws en Agenda

10 februari 2017

Ingrid Robeyns in Trouw: democratie is toe aan onderhoudsbeurt

© iStockphoto.com/flyparade
© iStockphoto.com/flyparade

Moet de waarheid of de volkswil centraal staan in een democratie? In Trouw (9 februari) gaat prof. dr. Ingrid Robeyns (Ethiek Instituut) over deze vraag in debat met emeritus-hoogleraar intellectuele geschiedenis Frank Ankersmit.

Prof. dr. Ingrid Robeyns
Prof. dr. Ingrid Robeyns

Aanleiding voor het debat is de alomtegenwoordigheid van nepnieuws, populisme en alternatieve feiten in de hedendaagse samenleving. "De democratie is toe aan een grote beurt", opent Robeyns het debat. "Verkiezingen zijn niet meer genoeg om te garanderen dat de democratie in de toekomst sterk blijft, want mensen stemmen op basis van onderbuikgevoelens." Ook zonder elementaire kennis van zaken kunnen mensen stemmen. De democratie kan dus wel een onderhoudsbeurt gebruiken, bepleit Robeyns.

Contact leggen en kritisch denken

Maar wat die precies moet inhouden, is nog niet zo makkelijk te bepalen. Een kennistest opleggen aan de kiezers is onmogelijk, omdat men het nooit eens zou worden over de vraag welke kennis dan noodzakelijk is en bovendien zou zo'n test erg vatbaar zijn voor ideologische manipulatie. "Het enige wat we dus kunnen doen is de onafhankelijke media blijven steunen en die media bevragen en bekritiseren als ze onjuiste informatie verspreiden", vervolgt de filosofe. Meer inzetten op burgerschapsonderwijs en het aanleren van kritisch denken in het onderwijs zou daarbij kunnen helpen. "Pas wanneer burgers feiten van manipulatieve uitspraken kunnen onderscheiden, als ze met elkaar in contact komen om over de uitspraken van politici te debatteren, en als ze in contact komen met mensen die totaal verschillende levens leiden, kunnen ze een weloverwogen stem uitbrengen. Dat is essentieel, want ze geven met die stem de politiek gekozenen macht over ons allen", besluit Robeyns haar pleidooi.

Nieuws en Agenda