30 juni 2017

Interview met Nike Stam op NEMO Kennislink

Iers voor katers, Latijn voor vroomheid: tweetaligheid bij middeleeuwse monniken

Filmpje bij promotieonderzoek Nike Stam

Op 7 juni promoveerde dr. Nike Stam aan de Universiteit Utrecht op haar proefschrift over tweetaligheid bij middeleeuwse, Ierse monniken. NEMO Kennislink interviewde de kersverse doctor over haar onderzoek.

De heiligenkalender die Stam analyseerde in haar proefschrift is een bijzondere vondst: de tekst is in het Iers opgeschreven, maar de schrijftaal in de middeleeuwen was het Latijn. Ierland liep voorop in het schrijven in de moedertaal. Stam onderzocht hoe middeleeuwse monniken het Iers en Latijn door elkaar gebruikten in hun teksten.

Nike Stam MA. Foto Paul van der Lugt
Dr. Nike Stam

Kater

Zo ontdekte ze bijvoorbeeld dat het Iers onder andere gebruikt werd voor poëzie en 'marginalia': "Dan kun je in de marge van een Latijnse tekst bijvoorbeeld lezen dat de schrijver een enorme kater heeft omdat het bier de vorige avond zo slecht was", vertelt Stam.

Middeleeuwse schrijvers, hedendaagse managers

Het Latijn werd dan weer vooral gebruikt om een tekst meer gewicht te geven, of om de identiteit van de middeleeuwse schrijver mee uit te drukken: "Voor middeleeuwse schrijvers is het Latijn een soort jargon, waarmee ze laten zien dat ze bij een bepaalde groep horen. Ze drukken ermee uit dat ze vroom en geleerd zijn. Hetzelfde zie je bij hedendaagse managers die veel met Engelse termen strooien om aan te geven dat ze bij een internationale club horen."