8 mei 2019

Hoe houd je het werkplezier én de prestaties van medisch specialisten op peil?

Chirurgen in operatiekamer

Een groot aantal medisch specialisten van het UMC Utrecht en het Diakonessenhuis in Utrecht doet vanaf half mei mee aan een onderzoek naar hun duurzame inzetbaarheid. Evelien van Leeuwen, promovenda aan de Universiteit Utrecht, onderzoekt samen met een interdisciplinair team hoe medisch specialisten via bewuste eigen keuzes in de loopbaan, hun werkplezier en hun werkprestaties kunnen beïnvloeden. 

“Je zou verwachten dat deze artsen, toch professionals met een hoge mate van autonomie, zelf de regie over hun loopbaan nemen", vertelt promovenda Evelien van Leeuwen. "Maar uit kwalitatief onderzoek blijkt dat dit vaak niet zo is, terwijl het van groot belang is dat ook deze beroepsgroep met plezier en motivatie doorwerkt tot de pensioenleeftijd. Dit maakt het des te belangrijker om na te denken over hoe zij hun huidige werk vormgeven zodat ze er positieve energie uithalen."

Van medisch specialisten wordt tegenwoordig verwacht dat ze naast hun klinische werkzaamheden veel andere taken uitvoeren, bijvoorbeeld op het gebied van onderzoek, onderwijs en management, binnen en buiten het ziekenhuis. Uit het kwalitatieve onderzoek blijkt dat artsen niet altijd bewust voor bepaalde taken kiezen. "Zij hebben daarnaast soms het gevoel dat ze niet goed voorbereid zijn op deze taken, mede doordat medisch specialisten vaak niet zijn opgeleid voor deze niet-klinische taken. Als ze daarbinnen bewustere keuzes zouden maken voor werkzaamheden waar ze plezier of uitdaging uit halen, brengt dat veel goeds. Nu is daar niet altijd tijd of aandacht voor binnen een ziekenhuis”, aldus Van Leeuwen.

Medisch specialisten zouden bewuster voor bepaalde taken kunnen kiezen. Daar is binnen een ziekenhuis niet altijd tijd of aandacht voor.
Evelien van Leeuwen
Evelien van Leeuwen
Promovenda, Universiteit Utrecht

Twee interventies

Haar onderzoeksteam doet vanaf half mei twee “interventies” bij de deelnemende medisch specialisten. De eerste is een zelfscan waarmee de artsen inzicht krijgen in de balans tussen ervaring met verschillende taken en de verwachtingen die ze hebben voor hun loopbaan. Uit de zelfscan kunnen suggesties komen voor loopbaanstappen die de artsen kunnen ondernemen om hun ambities waar te maken. Deze zelfscan is in een eerder promotieonderzoek ontwikkeld door Jasmijn van Harten, onderzoeker in het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht.

Job crafting

De tweede interventie is een training die zich richt op job crafting. In de training maken medisch specialisten kennis met manieren waarop zij hun werk kunnen vormgeven zodat het goed aansluit bij de eigen ambities en competenties. Er worden concrete acties besproken om hun loopbaandoelen te kunnen bereiken. In een veldexperiment meten de onderzoekers voor en na de interventies in hoeverre de interventies effect hebben. Hierin vergelijken Van Leeuwen en haar collega’s de uitkomsten van een experimentgroep, die de interventies hebben gehad, met een controlegroep, die de interventies nog moet krijgen. Is er een causaal verband tussen de interventies en loopbaanacties?

Interdisciplinair onderzoek

Dit promotieonderzoek wordt uitgevoerd door Evelien van Leeuwen en is een samenwerking tussen wetenschappers uit verschillende vakgebieden. Het onderzoeksteam bestaat naast Van Leeuwen uit twee onderzoekers van het UMC Utrecht: professor Jan-Willem Lammers en Dr. Liesbeth van Rensen. Vanuit Bestuurs- en Organisatiewetenschap werkt professor Eva Knies mee en vanuit Arbeids- en Organisatiepsychologie professor Toon Taris. Het project komt voort uit het focusgebied Professional Performance van de Universiteit Utrecht, waarin onderzoekers vanuit verschillende disciplines zich buigen over de uitdagingen waarmee mensen in hun werk worden geconfronteerd.