Hoe beïnvloedt je omgeving je mentale gezondheid na de geboorte van je baby?

Op een roze wolk na de geboorte van je baby – het is niet voor iedereen de realiteit. Er rust nog steeds een taboe op postpartum depressie en als het al besproken wordt, gebeurt dat vaak nog vanuit de medische hoek. Maar wat voor invloed heeft de dagelijkse omgeving op hoe je je voelt na de geboorte van je kind? Kirsten Visser en Emma Vrieswijk interviewden perinatale experts en moeders die postpartum mentale gezondheidsproblemen ervaarden, om aandacht te geven aan de diversiteit van postpartum ervaringen.

“Van postpartum depressie wordt vaak gedacht dat het alleen iets hormonaals is, maar het hangt ook heel erg samen met je omgeving,” zegt Kirsten Visser, stadsgeograaf en onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en leider van het project Navigating Motherhood. “Je hele dag staat in het teken van je baby, en er is weinig ruimte voor andere dingen.” Visser en Emma Vrieswijk, junior onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en junior docent aan de UvA, interviewden 21 nieuwe moeders en lieten hen dagboeken bijhouden. 

De publieke ruimte is veelal niet ingericht op alles wat erbij komt kijken om met een jong kind naar buiten te gaan.

Inrichting van de publieke ruimte

Ze zagen dat de mentale gezondheid van moeders wordt beïnvloed door een complex samenspel van fysieke en sociale omgevingsfactoren. Veel moeders gaven aan eenzaam te zijn, en het huis en thuis speelden daar een belangrijke rol in. Aan de ene kant kan je thuis voelen als een veilig toevluchtsoord, maar aan de andere kant kun je je juist opgesloten voelen. “Naar buiten gaan helpt, maar bedenk je eens hoe veel moeite het kost om de deur uit te komen. Niet alleen vanwege alle spullen die je mee moet nemen voor de baby, maar ook omdat de publieke ruimte veelal niet ingericht is op alles wat erbij komt kijken om met een jong kind naar buiten te gaan.” Buggy-(on)vriendelijke stoepen, meningen van anderen over borstvoeding geven in het openbaar, externe en interne verwachtingen rondom ‘goed moederschap’, om maar een aantal aspecten te noemen. 

Met een beter systeem kunnen we moeders sneller te hulp schieten.

Gefragmenteerd zorgsysteem

Hoewel het Nederlandse zorgsysteem over het algemeen goed georganiseerd is, vallen sommige moeders nog steeds tussen wal en schip. De onderzoekers stellen een aantal punten voor waarop dat systeem kan worden verbeterd, zoals betere voorlichting van en bewustwording onder moeders; een proactieve en betrokken houding vanuit zorgprofessionals en normalisering van postpartum mentale gezondheidsproblemen; en betere continuïteit van de zorg, die momenteel nog gefragmenteerd is tussen verschillende partijen zoals huisartsen, psychologen, psychiaters, coaches, en verloskundigen. “Met een beter systeem kunnen we moeders sneller te hulp schieten,” aldus Visser.