‘Het doet iets met mensen als de universiteit toenadering zoekt’
Bèta-onderzoekers informeel in gesprek met inwoners Utrecht
Hoe is het om je wetenschappelijke onderzoek te bespreken met toevallige voorbijgangers in een winkelcentrum? Jeroen Ooge, universitair docent bij Informatica, was op 27 mei in winkelcentrum Rokade in de Utrechtse wijk Zuilen en sprak met allerlei mensen over zijn onderzoek naar de rol van AI in het onderwijs.
Ooge, dit jaar verkozen tot Teacher Talent of the Year, doet onderzoek naar de manieren waarop AI kan helpen bij differentiatie in het onderwijs. Hierbij worden leerlingen in groepen onderverdeeld op basis van interesses, achtergrond, niveau, enzovoorts, en worden doceerstijl en materiaal aangepast aan die groep.
“Het was grappig om eens in mijn onderzoekersrol te kunnen kruipen op de plek waar ik steeds zelf mijn boodschappen doe”, aldus Ooge, die heeft gesproken met mensen van verschillende leeftijden, “gaande van studenten die net begonnen waren aan hun bacheloropleiding tot mensen met een wandelrekje.” Wat hem het meest opviel: veel mensen waren nieuwsgierig, ook als ze uiteindelijk niet het gesprek aan konden gaan. “Het doet duidelijk iets met mensen als de universiteit toenadering zoekt.”
Gesprekken op Plekken
Ooge’s gesprek vond plaats in het kader van Gesprekken op Plekken, waarbij onderzoekers informeel en laagdrempelig in gesprek gaan met mensen uit alle lagen van de bevolking. Voor het lustrum is Gesprekken op Plekken verrijkt met het onderwerp AI, wat inhoudt dat er extra veel AI-onderzoekers meedoen met de gesprekken. Hierdoor kunnen veel Utrechters in gesprek over dit actuele onderwerp.
Dat kunstmatige intelligentie veel mensen bezighoudt, heeft Ooge gemerkt: “Iedereen kon relateren aan mijn onderzoek over differentiatie en AI in het onderwijs. Ouderen wilden vooral weten wat AI eigenlijk is en waren bekommerd over de snelle technologische vooruitgang en de motivatie van studenten in het algemeen. Studenten maakten kritische kanttekeningen bij het energieverbruik en misbruik van recente generatieve AI. Leerkrachten onderstreepten hun eigen rol en wilden de technische kant van taalmodellen beter begrijpen om in te schatten hoe pedagogisch geoorloofd die zijn. Ik vond het boeiend hoe iedereen het thema vanuit hun eigen perspectief benaderde.”
Jeroen is niet de enige bèta-onderzoeker die heeft meegedaan aan dit programma. Onder anderen Annet Onnes, David Baneke, Misja Groen, Till Miltzow, Sylvia Kerkhove en Marit Bentvelzen gingen hem al voor. En op 27 juni staat Jos Zuijderwijk tussen 13.00 en 16.00 op de zomermarkt in winkelcentrum NOVA in Kanaleneiland.
Heb je ook interesse om je onderzoek te bespreken met toevallige voorbijgangers? Meld je dan aan via Gesprekken op Plekken: er komen steeds nieuwe data en locaties bij.
Jeroen kan deelname aan het programma iedereen aanraden: “Wat ik vooral mooi vond: veel mensen gaven op het eind aan dat ze het erg prettig vonden om eens te praten met een onderzoeker en meer nuance te horen in het debat over AI in het onderwijs. Velen voelden aan dat het toch vaak gaat over ‘goed’ of ‘slecht’, met weinig ruimte daartussen. In plaats van specifieke, contextafhankelijke discussies gaat het te vaak over AI als één groot ding, terwijl onderzoek net aantoont dat context erg belangrijk is, omdat verschillende contexten andere conclusies kunnen opleveren. Ik ben blij dat ik als onderzoeker een steentje kon bijdragen aan die openbaring en vond het opvallend dat zelfs zulke korte gesprekjes al dat besef konden versterken.”