19 april 2017

Publicatie in Science Advances

Grote hoeveelheden drijvend plasticafval uit Europa en VS in Noordelijke IJszee

Photo collage of plastic fragments found in the Arctic Ocean. Photo: Andres Cozar.
Fotocollage van plasticfragmenten gevonden in de Noordelijke IJszee. Foto: Andres Cozar

In de Noordelijke IJszee bevindt zich verrassend veel plasticafval, zeker in vergelijking met het lage inwoneraantal van het gebied. Het plastic dat daar terechtkomt, blijkt afkomstig te zijn uit Europa en de VS. Dat blijkt uit onderzoek dat op 19 april verschijnt in Science Advances. De auteurs van de publicatie, waaronder Erik van Sebille (Universiteit Utrecht), ontdekten dat er in de Groenlandzee en Barentszee honderden tonnen plasticafval drijven, bestaande uit naar schatting zo’n 300 miljard stukjes plastic. Omdat de meeste stukjes het formaat van een rijstkorrel hebben, is het plasticafval erg lastig op te ruimen.

Het onderzoeksteam, bestaande uit onderzoekers uit acht landen, ging vijf maanden op expeditie naar de Noordelijke IJszee om een wereldwijde kaart van drijvend plasticafval compleet te maken. Het team vond over het algemeen vrij weinig plastic in de Arctische wateren, maar een gebied in het noorden van de Groenlandzee en Barentszee bleek een hoge concentratie plastic te bevatten. Van Sebille, die ten tijde van het onderzoek werkzaam was aan het Imperial College London, licht toe: “Met gps-gegevens van meer dan 17.000 boeien zijn we erachter gekomen hoe het plastic in de Noordelijke IJszee terecht is gekomen. Er blijkt een directe route te zijn van plastic uit Europa en de VS naar dit gebied. Het is ons plastic dat daar terechtkomt, dus het is onze verantwoordelijkheid om dit probleem op te lossen.”

Plastic concentration - fig 1d Cózar et al., Science Advances
Plasticconcentratie - figuur 1d van het manuscript Cózar et al., Science Advances

Golfstroom

Het plastic wordt door de Golfstroom meegevoerd vanuit de Noord-Atlantische Oceaan naar de Noordelijke IJszee. De Golfstroom is een grote stroom van warm water afkomstig uit de Golf van Mexico, die richting Noord-Europa en de oostkust van de VS stroomt. Zodra het warme water de Noordelijke IJszee bereikt, zakt het water dieper de oceaan in om vervolgens terug te stromen naar de evenaar. De stukjes plastic zinken echter niet mee en blijven dus achter in de Noordelijke IJszee.

Elke extra druk op de Arctische fauna, van plasticafval of andere vervuiling, kan rampzalig zijn.
Erik van Sebille
Erik van Sebille

Arctische fauna

Plastic is een probleem voor dieren, die het per ongeluk opeten of erin verstrikt raken, met mogelijk dodelijke gevolgen. Van Sebille: “Het Arctisch gebied is een van de meest ongerepte ecosystemen die er nog zijn. Tegelijkertijd wordt dit gebied sterk bedreigd door klimaatverandering en het smelten van zee-ijs. Elke extra druk op de Arctische fauna, van plasticafval of andere vervuiling, kan rampzalig zijn.” Op de vraag of het plastic makkelijk op te ruimen is, antwoordt Van Sebille behoudend. “Zodra plastic in zee terechtkomt, wordt het langzaam afgebroken tot kleine stukjes en mengt het zich met algen, wat het heel moeilijk maakt om het uit het water te filteren. We moeten er dus vooral voor zorgen dat er geen plastic in zee terechtkomt. Voorkomen is beter dan genezen.”

Publicatie

A. Cózar, E. Martí, C. M. Duarte, J. García-de-Lomas, E. van Sebille*, T. J. Ballatore, V. M. Eguíluz, J. I. González-Gordillo, M. L. Pedrotti, F. Echevarría, R. Troublè, X. Irigoien, The Arctic Ocean as a dead end for floating plastics in the North Atlantic branch of the Thermohaline Circulation, Sci. Adv. 3, e1600582 (2017)
* verbonden aan de Universiteit Utrecht