Nieuws en Agenda

7 februari 2017

Groot interview met Jan Luiten van Zanden in Trouw over economische koerswending

Donald Trump © iStockphoto.com/BasSlabbers
Donald Trump © iStockphoto.com/BasSlabbers

De Verenigde Staten waren lange tijd voorstanders van de vrijhandel, maar nu wordt het roer radicaal omgegooid door Donald Trump, die een protectionistische economie voorstaat. Een ingrijpende koerswijziging, maar geen unieke, zegt economisch historicus prof. dr. Jan Luiten van Zanden (Economische en sociale geschiedenis) in een groot interview in Trouw (4 februari).

Einde van de globalisering

Trump en zijn slogan 'America first' zijn volgens Luiten van Zanden een keerpunt in de geschiedenis: "De overwinning van Trump – maar ook de Brexit, en in Nederland het Oekraïne-referendum – betekenen het einde van de globalisering." De radicale koerswijziging die de Verenigde Staten daarbij doorvoeren is bijzonder, maar het land kent al een lange traditie van protectionisme in de negentiende en twintigste eeuw, dus uniek is het niet, volgens de historicus.

Prof. dr. Jan Luiten van Zanden
Prof. dr. Jan Luiten van Zanden

Sinds 1945 was vrijhandel wereldwijd een belangrijk goed, en het heeft ook zeker bijgedragen tot de relatief vreedzame periode sinds de Tweede Wereldoorlog, maar van het tegendeel zijn net zo goed veel voorbeelden, zegt Luiten van Zanden. Over handelspolitiek zijn door de eeuwen heen al heel wat oorlogen uitgevochten.

Groeiende ongelijkheid

Er zijn vergelijkbare sentimenten als bij de Europese boeren en arbeiders eind negentiende eeuw die nu een rol spelen bij de twijfels over de vrijhandel. Toenemende ongelijkheid zorgden voor gevoelens van onvrede: iedereen wordt rijk, behalve wij. In de Verenigde Staten is de ongelijkheid vandaag de dag extreem opgelopen. "Mensen geloven niet meer dat er wel werkgelegenheid en groei voor iedereen komt als we nu maar vrijhandel en handelsverdragen introduceren. Dat verhaal is versleten", stelt de historicus.

Nieuws en Agenda