7 september 2012

Geschiedenis van Zeeland, deel 1: prehistorie tot 1550

Op 14 september verschijnt het eerste deel van Geschiedenis van Zeeland. De nieuwe provinciale geschiedschrijving zal uiteindelijk vier boeken omvatten. Het onderzoek voor Geschiedenis van Zeeland wordt verricht onder leiding van de Universiteit Utrecht (dr. Paul Brusse, Onderzoekinstituut voor Geschiedenis en Cultuur) en de Stichting Historisch Onderzoek Zeeland.

vier delen

Deel 2 komt in november uit en deel 3 in het najaar van 2013. De presentatie van het vierde deel, in het voorjaar van 2014, valt samen met het tweehonderdjarig bestaan van de provincie in zijn huidige vorm.  Een groot aantal vooraanstaande historici heeft meegewerkt aan de totstandkoming. De eindredactie van deel 1 is in handen van Peter Henderikx.

Contouren van Zeeland

Het eerste deel van Geschiedenis van Zeeland beschrijft direct de langste periode uit de Zeeuwse geschiedenis, van prehistorie tot 1550. In het grootste deel van die tijd valt amper over Zeeland te spreken. De auteurs richten zich ruwweg op het gebied dat tot de huidige provincie wordt gerekend. In de middeleeuwen worden de contouren van het huidige Zeeland steeds beter zichtbaar.

Foto’s en kaarten

Een zeer groot aantal bronnen werd geraadpleegd. Door die in te passen in een structuur van tijdvakken en ijkpunten, elk onderverdeeld in een aantal vaste thema’s, ontstonden nieuwe inzichten over de Zeeuwse geschiedenis. Ter illustratie is de redactie op zoek gegaan naar niet of nauwelijks bekende afbeeldingen. Fotograaf Ivo Wennekes maakte voor de uitgave fraaie landschapsfoto’s. Ook werden voor dit boek kaarten getekend die de beschreven situaties duidelijk laten zien.

IJkpunten in de geschiedenis

Vier ijkpunten geven de lezer in dit eerste deel houvast. Als eerste het jaar 400, waarin een einde kwam aan het Romeinse Rijk en Zeeland al meer dan een eeuw grotendeels ontvolkt was. Het was een tijd waarin het landschap aan de Scheldemonding ingrijpend veranderde. Tweede ijkpunt is het jaar 950, dat staat voor het eind van een tijd waarin in de Scheldedelta geleidelijk aan opnieuw mensen waren komen wonen en het gebied onder andere te lijden had gehad van invallen en plunderingen door de Vikingen. Het derde ijkpunt, 1300, markeert het eind van een periode van sterke bevolkingsgroei. In die periode hadden de bewoners de kernen van de eilanden bedijkt en was het netwerk van dorpen en steden gevormd dat voor een groot deel nog steeds bestaat. Het laatste ijkpunt, 1550, staat aan de vooravond van de Nederlandse Opstand. Het sluit een periode af waarin de Scheldedelta zich economisch sterk had ontwikkeld in het kielzog van de grote handels- en industriesteden Brugge, Gent en Antwerpen.