6 juli 2018

Geen duidelijke verbanden tussen gezondheid omwonenden en nabijheid landbouwpercelen

Over het algemeen worden er geen duidelijke verbanden gevonden tussen gezondheid en de nabijheid van landbouwpercelen. Mensen die dichtbij landbouwpercelen wonen, lijken gemiddeld iets gezonder te zijn dan personen die daar verder vandaan wonen. Wel is er een associatie gevonden tussen de nabijheid van maisteelt en een hogere sterfte als gevolg van luchtwegaandoeningen. Het is onbekend of het gebruik van bestrijdingsmiddelen hiervan de oorzaak is.

Voor een aantal aandoeningen is het onduidelijk of er een verband is met de hoeveelheid of nabijheid van specifieke gewassen. Het gaat hierbij om een hoger geboortegewicht in de nabijheid van zomergerst, de ziekte van Parkinson bij fruitteelt, oogirritaties bij fruitteelt en leukemie bij afwisselende granen-bieten-aardappelteelt. Nader onderzoek is nodig om te bepalen of er daadwerkelijk sprake is van verbanden en of bestrijdingsmiddelen daarmee te maken kunnen hebben.

Verkennende studie

Aanleiding voor het onderzoek waren zorgen over de effecten van bestrijdingsmiddelen op de gezondheid van omwonenden van landbouwpercelen. Gegevens over de feitelijke blootstelling van omwonenden aan bestrijdingsmiddelen waren niet beschikbaar. Daarom hebben het RIVM, de Universiteit Utrecht (faculteit Diergeneeskunde, IRAS) en het NIVEL samen deze verkennende studie gedaan om te kijken of er een verband bestaat tussen afstand tot landbouwpercelen en oppervlakte van nabije teelten enerzijds, en gegevens over ziekten en aandoeningen anderzijds.

Roel Vermeulen, hoogleraar Milieu-epidemiologie en Exposoomanalyse (Diergeneeskunde en UMC Utrecht) was een van de auteurs van de verkennende studie. Hij vindt het belangrijk dat er verder onderzoek wordt gedaan om de gevonden associaties verder te verduidelijken. “Ook moeten we goed in kaart brengen of er aandoeningen zijn die in deze verkenning buiten beschouwing zijn gelaten, maar die wel aandacht verdienen. Als die er zijn, moeten we bedenken hoe we deze aandoeningen eventueel kunnen bestuderen. Kortom, er is nog flink wat werk te doen.”

Blootstellingsonderzoek

Parallel aan dit onderzoek coördineert het RIVM een onderzoek naar de daadwerkelijke blootstelling van omwonenden aan bestrijdingsmiddelen. De eerste resultaten daarvan worden later dit jaar verwacht. De resultaten van het blootstellingsonderzoek én van dit verkennend gezondheidsonderzoek zijn nodig om richting te geven aan vervolgonderzoek.

Het rapport 'Gezondheidsverkenning omwonenden van landbouwpercelen' en de publiekssamenvatting zijn te vinden op de website van het RIVM.