28 november 2018

ERC Consolidator Grant voor Lukas Kapitein

Een ERC Consolidator Grant is vandaag toegekend aan Lukas Kapitein, sinds 1 augustus hoogleraar Moleculaire en Cellulaire Biofysica aan de Universiteit Utrecht. De beurs omvat een bedrag van twee miljoen euro. Kapitein zal het gebruiken voor onderzoek naar het interne transportsysteem van hersencellen.

Lukas Kapitein

Kapitein: “De meeste cellen in je lichaam worden elke paar weken vervangen, maar hersencellen moeten een heel leven meegaan. Het is miraculeus dat een zenuwcel tachtig, negentig jaar werkzaam kan zijn. Het vermogen van deze cellen om zichzelf te onderhouden en problemen op te lossen, is dan ook van groot belang voor hun functioneren. Omdat deze cellen hele lange uitlopers hebben, speelt het interne transportsysteem een belangrijke rol in al deze processen.”

 

Het transportsysteem in een zenuwcel
Met geavanceerde microscopie maakt Lukas Kapitein het wegenstelsel in een zenuwcel zichtbaar. (Blauw: microtubuli, magenta: actine. (Beeld: Eugene Katrukha, Kapitein-lab)

Wegenkaart en verkeersregels van de cel

Het transport in hersencellen wordt mogelijk gemaakt door motoreiwitten die over eiwitbuizen kunnen lopen. Kapitein zal de subsidie gaan gebruiken om dit transport en het wegenstelsel waarlangs het plaatsvindt zichtbaar te maken met behulp van geavanceerde microscopietechnieken. “Om transport te begrijpen moet je de wegenkaart en de verkeersregels kennen. Hiervan weten we steeds meer te achterhalen. Zo heeft ons recente onderzoek een onverwachte organisatie van het wegenstelsel blootgelegd. Met de nieuwe beurs willen we begrijpen hoe deze organisatie tot stand komt en hoe het leidt tot de juiste verdeling van cellulaire onderdelen in deze verfijnde cellen.”

Onderzoeksbeurzen van Lukas Kapitein

Consolidator Grants van de European Research Council worden jaarlijks uitgereikt aan ongeveer 300 getalenteerde onderzoekers in heel Europa, die zich in de voorafgaande jaren hebben bewezen in hun wetenschapsgebied. Dat het onderzoek van Lukas Kapitein (1978) er uitspringt, was eerder ook al erkend. In 2013 ontving hij zowel een ERC Starting Grant van € 1,5 miljoen als een Vidi-subsidie van NWO, waarmee hij zijn eigen onderzoeksgroep kon opstarten. Kapitein promoveerde in 2007 aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en deed daarna postdoctoraal onderzoek aan het Erasmus MC. Sinds 2011 werkt hij aan de Universiteit Utrecht, waar hij per 1 augustus werd benoemd tot hoogleraar. Op 10 september 2019 spreekt hij zijn oratie uit.