26 november 2018

'Walvis symbool voor ons onderzoek naar duurzaam waterbeheer'

Enorme plastic walvis op weg naar Utrecht

Plastic Walvis met pleintje en toerist die fotografeert

In de Catharijnesingel voor TivoliVredenburg zal binnenkort een enorme, plastic walvis verschijnen – gemaakt van vijf ton zwerfval uit de oceaan bij Hawaii. Op initiatief van de Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie (REBO) van de Universiteit Utrecht komt het kunstwerk voor zes maanden naar Utrecht. “Deze walvis staat symbool voor ons onderzoek naar duurzaam waterbeheer.”

Marleen van Rijswick, hoogleraar Europees en nationaal waterrecht en programmaleider van het Utrecht Centre for Water, Oceans and Sustainability Law, was voor een conferentie over duurzaamheid in Brugge. Daar zag ze het kunstwerk Skyscraper voor het eerst. Ze was onder de indruk van het ruim elf meter hoge gevaarte en onderzocht de mogelijkheden om het kunstwerk naar Utrecht te halen.

Met de hulp van verschillende partners, die allemaal even enthousiast zijn over de uitstraling en boodschap van de walvis, lukt dat. De opbouw van de plastic walvis start in december. Op 17 januari is de officiële opening van het kunstwerk. Daarna worden er verschillende evenementen en lezingen rondom de walvis georganiseerd (het programma vind je hier). Het kunstwerk is gedurende zijn tijd in Utrecht voor iedereen te zien.

De opbouw van de walvis in Brugge

Skyscraper is een kunstwerk ontworpen door het Amerikaanse bureau StudioKCA voor de Triënnale Brugge, waarmee de makers aandacht willen vragen voor de problemen van de plastic soep in de oceaan. “Het past heel mooi binnen ons onderzoek naar een duurzaam beheer van rivieren en de zee”, zegt Van Rijswick. De Universiteit Utrecht doet veel onderzoek naar de oorzaken en schadelijke gevolgen van de plastic soep. Zo onderzoekt Marleen van Rijswick hoe ecosystemen kunnen worden beschermd door middel van een brongerichte benadering die voorkomt dat rivieren worden vervuild en oceanen uiteindelijk een plastic soep worden. Seline Trevisanut onderzoekt hoe het recht kan bijdragen aan een duurzamer gebruik van oceanen. Alex Oude Elferink zit in de Scientific Advisory Board van The Ocean Cleanup. Oceanograaf Erik van Sebille brengt in kaart hoe plastic afvalstromen zich door de oceaan bewegen. En bij de faculteit Bètawetenschappen wordt gewerkt aan de ontwikkeling van plastic uit biomaterialen.

Vier etages hoog

Van Rijswick: “De walvis past niet alleen heel goed bij ons onderzoek, het is ook een hele gave manier om mensen bewust te maken van het feit dat er echt wat moet gebeuren op dit gebied. Het kunstwerk is ongeveer zo hoog als een gebouw van vier etages, dus het valt enorm op. Het geheel ziet er vrolijk uit, totdat je goed kijkt en de herkomst van het plastic herkent. De kunstenaar heeft daar heel goed over nagedacht.”

Het kunstwerk lag tot voor kort in Brugge voor de Triënnale Brugge 2018. Utrecht wordt de tweede bestemming van de Skyscraper. In de zomer reist het geheel door naar Parijs en van daaruit naar vele andere steden in de wereld.

Dit project wordt financieel en praktisch mede mogelijk gemaakt door onder meer de hulp van de Provincie Utrecht, de Gemeente Utrecht, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, de Vereniging van Rivierwaterbedrijven (RIWA), verzekeraar a.s.r., ingenieursadviesbureau Sweco, Renewi Nederland en TivoliVredenburg.